کتاب «قرآن و نخستین ادوار تفسیری شیعه امامیه» [Scripture and exegesis in early Imāmī-Shiism] نوشته مئیر بَراَشر [Bar-Asher, Me'ir Mikha'el] با ترجمه نصرت نیلساز و پریسا عسکری سمنانی توسط انتشارات حکمت منتشر شد.

قرآن و نخستین ادوار تفسیری شیعه امامیه» [Scripture and exegesis in early Imāmī-Shiism] نوشته مئیر بَراَشر [Bar-Asher, Me'ir Mikha'el]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، این‌کتاب حاصل پژوهشی با رویکرد پدیدارشناختی به تفاسیر کهن امامیه است. مئیر بَراَشر در این کتاب مکتبی متمایز در تفسیر قرآن را معرفی می‌کند که ویژگی‌های عمده آن عبارت است از تفسیر بر اساس احادیث، تفسیر گزینشی برخی آیات مرتبط با تشیع، علاقۀ اندک به علم کلام و مسائل خاص مربوط به امامت. به عقیده وی، دو مبنای تفسیری مهم بازتاب‌یافته در این آثار، نیاز به تفسیر قرآن و انحصار مرجعیت در تفسیر به ائمه علیهم‌السلام است.

نیاز به تفسیر از آنجا نشأت گرفته که معانی پنهان در قرآن با زبان نمادین و رمزی بیان شده و وظیفه این رمزگشایی بر عهده مفسر است، اما اصلی‌ترین روش‌های تفسیر یکی تفسیر بر اساس متغیرات متنی است و دیگری تفسیر بر اساس تمثیل و مجاز. براشر در فصلی مستقل به چگونگی بازتاب مسائل مربوط به امامت، نظیر اعتقاد به عهد ازلی میان خداوند و شیعیان، ویژگی‌های فوق‌بشری و اسرارآمیز عطاشده به امامان مانند علم خدادادی و بی‌نهایت، عصمت از گناه و خطا و شفاعت برای شیعیان، در تفاسیر کهن شیعی و مقایسۀ آن با آثار کلامی سده‌های بعد می‌پردازد.

عناوین اصلی این‌کتاب به‌ترتیب عبارت‌اند از: یادداشت استاد محمدعلی مهدوی راد، مقدمه مترجمان، پیش گفتار، درآمد، فصل ۱: مجموعه های تفسیری: مفسران و آثار آن، فصل ۲: مکتب تفسیری قبل از آل بویه، فصل ۳: روشهای تفسیری، فصل ۴: نهاد امامت و آموزه های مرتبط با آن، فصل ۵: در باب رویکرد شیعه امامیه به بنی امیه و بنی عباس، فصل ۶: دو روایت شاذ در تفاسیر کهن امامیه، پیوست: فهرست ارجاعات به روایات ابوالجارود در تفسیر قمی، کتاب شناسی، اختصارات، نمایه.

در بخشی از یادداشت محمدعلی مهدوی راد بر این‌کتاب آمده است:

اگر در متن کتاب مواردی چنین یا مصداق یابی هایی برای برخی آیات آمده از این چند صورت خارج نیست: یا جعل و وضع است برای اهداف یادشده و یا قابل توجیه و تأویل است براساس مبانی پذیرفته شده و دقیق، مانند آنچه در صفحه ۲۲۰ آمده است و مترجمان بدان اشاره کرده اند. نکته شایان توجه و تأمل اینکه مؤلف یا تنبیهی ستودنی در مقدمه و متن (ص ۲۳۰) تصریح کرده که مواردی از این دست را عالمان شیعه در دوره های بعد نقد و تحلیل کرده و نشان داده اند که شیعه این گونه افزودنی ها و مصداق یابی ها را نپذیرفته است.

مترجمان اثر نیز در مقدمه نوشته‌اند:

براشر، نویسنده کتابی که ترجمه فارسی آن را پیش رو دارید، بر اندک بودن پژوهش درباره تفاسیر امامی تأکید می کند. او در بخش پیشینه کار، به اختصاص فقط چهار صفحه از سه جلد کتاب تاریخ قرآن نولدکه و داوری شدید وی درباره تفاسیر شیعه و تکرار همین سخن توسط شاگردش شوالی و مرور کلی و اجمالی گلدتسهیر بر تفاسیر شیعه در کتاب گرایش های تفسیری در میان مسلمانان که به تصدیق همان نظر نولدکه انجامید و چند مقاله اشاره می کند. وی با تأکید بر اینکه هیچ پژوهش نظام مندی درباره تفسیر کهن امامیه در غرب صورت نگرفته است کتاب حاضر را تلاشی برای پر کردن این خلأ می داند.

نویسنده در پیشگفتار اثر با بیان اینکه این کتاب در اصل رساله دکتری به زبان عبری بوده، این‌توضیح را ارائه کرده است:

از زمان بحث ایگناتس گلدتهسیر درباره تفاسیر امامیه در کتاب گزارش های تفسیری در میان مسلمانان که در سال ۱۹۲۱ به چاپ رسید، هیج اثر جامعی درباره تفاسیر امامیه منتشر نشده است. در سالهای بعد تفاسیر مهم امامیه در دسترس قرار گرفت و امکان ارزیابی مجدد این موضوع فراهم شد. هدف از این پژوهش مشارکت در این امر با بررسی ویژگی ها و روش های تفاسیر امامیه است.

این‌کتاب با ۳۶۳ صفحه و قیمت ۷۵ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

وقتی با یک مستبد بی‌رحم که دشمنانش را شکنجه کرده است، صبحانه می‌خورید، شگفت‌آور است که چقدر به ندرت احساس می‌کنید روبه‌روی یک شیطان نشسته یا ایستاده‌اید. آنها اغلب جذاب هستند، شوخی می‌کنند و لبخند می‌زنند... در شرایط مناسب، هر کسی می‌تواند تبدیل به یک هیولا شود... سیستم‌های خوب رهبران بهتر را جذب می‌کنند و سیستم‌های بد رهبران فاسد را جذب می‌کنند... به جای نتیجه، روی تصمیم‌گیری‌ها تمرکز کنیم ...
دی ماهی که گذشت، عمر وبلاگ نویسی من ۲۰ سال تمام شد... مهر سال ۸۸ وبلاگم برای اولین بار فیلتر شد... دی ماه سال ۹۱ دو یا سه هفته مانده به امتحانات پایان ترم اول مقطع کارشناسی ارشد از دانشگاه اخراج شدم... نه عضو دسته و گروهی بودم و هستم، نه بیانیه‌ای امضا کرده بودم، نه در تجمعی بودم. تنها آزارم! وبلاگ نویسی و فعالیت مدنی با اسم خودم و نه اسم مستعار بود... به اعتبار حافظه کوتاه مدتی که جامعه‌ی ایرانی از عوارض آن در طول تاریخ رنج برده است، باید همیشه خود را در معرض مرور گذشته قرار دهیم ...
هنگام خواندن، با نویسنده‌ای روبه رو می‌شوید که به آنچه می‌گوید عمل می‌کند و مصداق «عالِمِ عامل» است نه زنبور بی‌عسل... پس از ارائه تعریفی جذاب از نویسنده، به عنوان «کسی که نوشتن برای او آسان است (ص17)»، پنج پایه نویسندگی، به زعم نویسنده کتاب، این گونه تعریف و تشریح می‌شوند: 1. ذوق و استعداد درونی 2. تجربه 3. مطالعات روزآمد و پراکنده 4. دانش و تخصص و 5. مخاطب شناسی. ...
کتاب نظم جامعه را به هم می‌زند و مردم با کتاب خواندن آرزوهایی پیدا می‌کنند که حکومت‌ها نمی‌توانند برآورده کنند... فرهنگ چیزی نیست که یک بار ساخته شود و تمام شود. فرهنگ از نو دائماً ساخته می‌شود... تا سال ۲۰۵۰ ممکن است مردم کتاب را دور بریزند... افلاطون می‌گوید کتاب، انسان‌زدایی هم می‌کند... کتاب، دشمن حافظه است... مک لوهان می‌گوید کتاب به اندازه تلویزیون دموکراتیک نیست و برای نخبگان است! ...
حریری از صوَر و اصوات طبیعت ژاپنی را روی روایتش از یک خانواده ژاپنی کشیده و مخاطب را با روح هایکوگون حاکم بر داستانش پیش می‌برد... ماجرای اصلی به خیانت شوئیچی به همسرش برمی‌گردد و تلاش شینگو برای برگرداندن شرایط به روال عادی‌... زنی که نمونه کامل زن سنّتی و مطیع ژاپنی است و در نقطه مقابل معشوق عصیانگر شوئیچی قرار می‌گیرد... زن‌ها مجبورند بچه‌هایی را بزرگ کنند که پدرهای‌شان مدت‌ها قبل فراموش‌شان کرده‌اند ...