کتاب «خبر و خبرنگاری در عصر رسانه‌های نوین» نوشته سید مجتبی جلال‌زاده و مینا رزاقی، با دیباچه‌ای از مراد عنادی، از سوی انتشارات جام‌جم منتشر شد.
این کتاب با رویکردی تحلیلی و کاربردی، از محدوده آموزش سنتی خبرنویسی فراتر می‌رود و خبر را نه فقط به‌عنوان یک متن، بلکه به‌مثابه یک فرآیند حرفه‌ای بررسی می‌کند؛ فرآیندی که از تشخیص سوژه و ارزش خبری آغاز می‌شود و تا منبع‌شناسی، راستی‌آزمایی، انتخاب زاویه، نگارش و ویرایش، انتشار چندسکویی، اصلاح خطا و حفظ اعتماد مخاطب ادامه پیدا می‌کند.
نویسندگان در این اثر به این پرسش می‌پردازند که خبرنگاری حرفه‌ای در محیطی که خبر با شایعه، تبلیغ، عملیات رسانه‌ای، محتوای شبکه‌های اجتماعی، روایت‌های رقیب و خروجی‌های هوش مصنوعی درهم آمیخته است، چگونه می‌تواند همچنان معتبر، اثرگذار و قابل دفاع باقی بماند.
کتاب در شش فصل تنظیم شده است. فصل نخست به شناخت خبر، مرز میان خبر و شبه‌خبر و ارزش‌های خبری در محیط رسانه‌ای معاصر اختصاص دارد. در فصل دوم، فرآیند تولید حرفه‌ای خبر در تحریریه، از سوژه‌یابی و گردآوری اطلاعات تا راستی‌آزمایی، ساختار خبر، تیتر، لید و آماده‌سازی برای انتشار بررسی می‌شود.
فصل سوم بر اخلاق، اعتماد و اعتبار رسانه‌ای تمرکز دارد و موضوعاتی مانند اطلاعات نادرست، اخبار جعلی، اخلاق تصویر و ویدئو، منشأسنجی محتوای دیجیتال، جعل عمیق و مسئولیت حرفه‌ای رسانه در استفاده از هوش مصنوعی را بررسی می‌کند. فصل چهارم نیز به بازآفرینی خبر برای وب‌سایت، شبکه‌های اجتماعی، پیام‌رسان‌ها، ویدئو، خبرنامه و دیگر قالب‌های رسانه‌ای می‌پردازد.
در فصل پنجم، نسبت خبر با قدرت، امنیت و حکمرانی دیجیتال مورد توجه قرار گرفته است. حکمرانی سکوها، امنیت دیجیتال خبرنگاران و تحریریه‌ها، سانسور و فیلترینگ، مالکیت محتوا، اقتصاد خبر و تأثیر موتورهای پاسخ‌محور هوش مصنوعی بر توزیع و دسترسی به خبر از جمله موضوعات این بخش است.
فصل ششم نیز به آینده خبر و خبرنگاری حرفه‌ای می‌پردازد؛ از بازتعریف نقش تحریریه در عصر هوش مصنوعی و روزنامه‌نگاری داده‌محور تا رقابت روایت‌ها، مهارت‌های روزنامه‌نگار آینده، مسئله اعتماد و الزامات بقای رسانه در بازار جدید خبر.
یکی از ویژگی‌های «خبر و خبرنگاری در عصر رسانه‌های نوین»، پیوند مباحث نظری با نیازهای عملی تحریریه است. نمونه‌های تحلیلی، جدول‌ها، داده‌نماها و مجموعه‌ای از چک‌لیست‌های حرفه‌ای در بخش‌های مختلف کتاب ارائه شده‌اند؛ از چک‌لیست تشخیص خبر و راستی‌آزمایی خبر فوری تا تیتر و لید، استفاده از هوش مصنوعی، سئوی خبر، بازآفرینی محتوا برای شبکه‌های اجتماعی، اخلاق تصویر و مدیریت اصلاحیه.
دیباچه کتاب را مراد عنادی، تحلیل‌گر ارشد مسائل سیاسی و رسانه، نوشته است. او در این دیباچه بر ضرورت بازاندیشی در مفهوم خبر، نقش خبرنگار و ساختار تحریریه در مواجهه با سکوها، هوش مصنوعی، امنیت دیجیتال و مسئله اعتماد عمومی تأکید می‌کند و آینده رسانه را وابسته به کیفیت، اعتماد و نیروی انسانی حرفه‌ای می‌داند.
سید مجتبی جلال‌زاده و مینا رزاقی در این کتاب بر این دیدگاه تأکید دارند که فناوری، با وجود تغییر دادن ابزارها و فرآیندهای رسانه‌ای، نمی‌تواند جایگزین داوری انسانی و مسئولیت حرفه‌ای شود. در این چارچوب، هوش مصنوعی ابزاری برای کمک به خبرنگار و تحریریه است، نه جایگزینی برای خبرنگار، منبع‌شناسی، راستی‌آزمایی و تصمیم سردبیری.
«خبر و خبرنگاری در عصر رسانه‌های نوین» برای خبرنگاران، دبیران، سردبیران، مدیران رسانه، استادان، دانشجویان روزنامه‌نگاری و ارتباطات و پژوهشگران حوزه رسانه تدوین شده است و می‌کوشد میان مبانی حرفه‌ای خبر و واقعیت پیچیده و چندسکویی رسانه‌های امروز پیوند برقرار کند.
................ هر روز با کتاب ................
