امیر کریمی، پژوهشگر مطالعات ژئوپلیتیک گفت: جنگ اوکراین و رویکردی که روسیه از طریق انرژی در دنیا انجام می‌دهد و فشاری که وارد می‌کند نشان می‌دهد که روش تامین اهداف و منافعش در دنیا حاکی از آن است که حوزه انرژی اهمیت بسیاری دارد.

تجربه‌ای از نفت و توسعه در نروژ عبدالرضا فرجی‌راد

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، نشست نقد و بررسی کتاب «تجربه‌ای از نفت و توسعه در نروژ» با سخنرانی رضا جهان‌فر، پژوهشگر و امیر کریمی، پژوهشگر مطالعات ژئوپلیتیک شنبه 23 مهرماه از سوی خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار ‌شد.

رضا جهان‌فر گفت: کتاب «تجربه‌ای از نفت و توسعه در نروژ» نوشته عبدالرضا فرجی‌راد، سفیر سابق ایران در نروژ یک مطالعه تطبیقی است. همان‌طور که می‌دانید کشورها و سازمان‌ها برای رشد و تعالی نیازمند بررسی تجربه سایر سازمان‌ها و کشورها هستند. ارتش جهوری اسلامی ایران به عنوان سازمانی که از دیرباز فرایند انتقال تجربه و مدیریت دانش را راهبری کرده است و در زمینه تغییر و توسعه انواع مختلف مطالعات را در رده‌های مختلف دانشی و پژوهشی خودش در مراکز مطالعات و پژوهشکده‌های مختلف در داخل و خارج از ارتش هدایت می‌کند در این کتاب که از سوی سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح منتشر شده و دکتر جواد اسحاقی نیز در میان نویسندگان آن وجود دارد، به عنوان یک اثر درباره تجربیات کشورهای دیگر در زمینه توسعه نگاه می‌کند.

او افزود: این کتاب در هفت فصل تالیف شده و سفیر سابق ایران در نروژ با ابزار مشاهده میدانی به گردآوری اطلاعات پرداخته است. ضمن این‌که در فرایند تالیف کتاب از اسناد و مدارک فراوان بهره گرفته و در واقع روش اسنادی را پیشه کرده است و از ابزار گردآوری اطلاعات با گرفتن مصاحبه، مشاهده و مطالعات کتابخانه‌ای نیز بهره برده است.

این منتقد بیان کرد: با توجه به ویژگی‌هایی که نروژ به عنوان یک کشور توسعه یافته دارد و جزو کشورهای عضو ناتوست، اما بنا بر سیاست‌هایش گاهی اوقات مستقل عمل می‌کند و اعلام نیز کردند که آماده هستند تجربیات‌شان را در زمینه انرژی در اختیار سایر کشورها قرار دهند. لذا نروژ نمونه موفقی از توسعه و برنامه‌ریزی مناسب در زمینه انرژی به شمار می‌آید. برای همین کتاب مزبور می‌تواند در زمینه توسعه و تولید فکر به ما کمک کند.

رضا جهان‌فر گفت: به نظرم مهم‌ترین بخش کتاب از صفحه 278 تا 291 با عنوان «بهره‌گیری از تجربیات نروژ به عنوان مدل موفق» است. ضمن این‌که از جمله مطالبی که در کتاب آمده اشاره به ویژگی جامعه نخبگی ماست، (که من نه تائید می‌کنم نه تکذیب) و آن فرافکنی است که ویژگی و عادت مهم جامعه ایران ذکر شده است! نویسنده معتقد است که مطالعه تطبیقی راه فرافکنی در جامعه نخبگی ایران را می‌بندد. بنابراین سفیر سابق ما در نروژ در کتاب خودش ویژگی‌های توسعه را در دو جامعه مختلف بررسی کرده است.

امیر کریمی، پژوهشگر مطالعات ژئوپلیتیک در ادامه این برنامه گفت: به نظرم جای بسی خوشبختی دارد که ارتش بعد از سال‌های طولانی پس از انقلاب به موضوع تدوین استراتژی توسعه ورود کرده است. به این دلیل که مدت‌هاست در این زمینه کاری انجام ندادیم و تصور می‌کنم اگر این اتفاق زودتر از این رخ می‌داد، خیلی بهتر بود.

او افزود: در زمینه اهمیت موضوع کتاب و توجهی که به ژئو انرژی دارد، امروز نقش و تاثیر خودش را بیش از هر زمان دیگری نشان می‌دهد و جنگ اوکراین و رویکردی که روسیه از طریق انرژی در دنیا انجام می‌دهد و فشاری که وارد می‌کند و روش تامین اهداف و منافعش در دنیا حاکی از آن است که حوزه انرژی بسیار اهمیت دارد و ارزش آن از گذشته نیز بیشتر شده است.

این پژوهشگر مطالعات ژئوپلیتیک اظهار کرد: کتاب «تجربه‌ای از نفت و توسعه در نروژ» به خوبی اهمیت موضوع را نشان داده است. نکته مهم دیگر این‌که ما ژئواستراتژی‌های مختلفی داریم برای این‌که بتوانیم قدرت خودمان را در منطقه و جهان به نمایش بگذاریم. یکی از این استراتژی‌ها، استراتژی ژئوانرژی است، هر چند استراتژی ژئوکالچر، ژئواکونومی و ژئوکریدور نیز داریم. در استراتژی‌هایی که ذکر کردم ایران فوق‌العاده حرف برای گفتن دارد و اکثر این استراتژی‌ها را می‌تواند به کار بگیرد به این دلیل که زمینه‌های لازم را دارد؛ چه از لحاظ موقعیتی که در آن قرار دارد و تاریخی که در خود نهفته است.

امیر کریمی گفت: تصور می‌کنم مولف کتاب در نوشتن اثر خود از یک هوشمندی بهره برده و آن شباهت میان ایران و نروژ است، زیرا نروژ که جزو کشورهای اسکاندیناوی است در محل قرارگیری‌اش که میان شرق و غرب است با ایران یک شباهتی دارد و در زمینه توسعه توانسته از انرژی به خوبی بهره بگیرد، چون موفق شده سیاست خوبی در تنظیم مناسباتش با کشورهای شرق و غرب برقرار کند.

او ادامه داد: این رویکرد نروژ در زمینه انرژی نشان می‌دهد که اگر کشورهای دارای انرژی بتوانند به خوبی مناسبات خود را با شرق و غرب تنظیم کنند، به طور قطع در بحث توسعه این رویکرد می‌تواند کارساز باشد.

کتاب «تجربه‌ای از: نفت و توسعه در نروژ» (مطالعه تطبیقی توسعه نفت در ایران و نروژ) با هدف بررسی ارتباط میان نفت و توسعه در کشور نروژ به رشته تحریر درآمده است. فصل اول این کتاب ویژگی‌های جغرافیای تاریخی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی نروژ را مورد بررسی قرار داده است. در فصل دوم تأثیرات انرژی در این کشور مورد بحث قرار گرفته است. در فصل سوم به بررسی استراتژی توسعه در نروژ و ارتباط نفت با این توسعه پرداخته شده است. در فصل چهارم دستاوردهای توسعه انرژی در نروژ و در فصل پنجم مدیریت انرژی در این کشور مورد بحث قرار گرفته است. فصل ششم به ارتباط انرژی و توسعه دیپلماسی اقتصادی اختصاص دارد و نهایتاً فصل هفتم به بررسی تطبیقی وضعیت نفت و گاز در ایران و نروژ پرداخته است.

................ هر روز با کتاب ...............

انقلابی‌گری‌ای که بر من پدیدار شد، حاوی صورت‌های متفاوتی از تجربه گسیختگی و گسست از وضعیت موجود بود. به تناسب طیف‌های مختلف انقلابیون این گسیختگی و گسست، شدت و معانی متفاوتی پیدا می‌کرد... این طیف از انقلابیون دیروز بدل به سامان‌دهندگان و حامیان نظم مستقر می‌شوند... بخش زیادی از مردان به‌ویژه طیف‌های چپ، جنس زنانه‌تری از انقلابی‌گری را در پیش گرفتند و برعکس... انقلابی‌گری به‌واقع هیچ نخواستن است ...
سند در ژاپن، قداست دارد. از کودکی به مردم می‌آموزند که جزئیات را بنویسند... مستند کردن دانش و تجربه بسیار مهم است... به شدت از شگفت‌زده شدن پرهیز دارند و همیشه دوست دارند همه چیز از قبل برنامه‌ریزی شده باشد... «هانسه» به معنای «خودکاوی» است یعنی تأمل کردن در رفتاری که اشتباه بوده و پذیرفتن آن رفتار و ارزیابی کردن و تلاش برای اصلاحش... فرایند تصمیم‌سازی در ژاپن، نظام رینگی ست. نظام رینگی، نظام پایین به بالا است... این کشور را در سه کلمه توصیف می‌کنم: هارمونی، هارمونی، هارمونی! ...
دکتر مصدق، مهندس بازرگان را مسئول لوله‌کشی آب تهران کرده بود. بعد کودتا می‌شود اما مهندس بازرگان سر کارش می‌ماند. اما آخر هفته‌ها با مرحوم طالقانی و دیگران دور هم جمع می‌شدند و از حکومت انتقاد می‌کردند. فضل‌الله زاهدی، نخست‌وزیر کودتا می‌گوید یعنی چه، تو داری برای من کار می‌کنی چرا از من انتقاد می‌کنی؟ بازرگان می‌گوید من برای تو کار نمی‌کنم، برای مملکت کار می‌کنم، آب لوله‌کشی چه ربطی به کودتا دارد!... مجاهدین بعد از انقلاب به بازرگان ایراد گرفتند که تو با دولت کودتا همکاری کردی ...
توماس از زن‌ها می‌ترسد و برای خود یک تز یا نظریه ابداع می‌کند: دوستی بدون عشق... سابینا یک‌زن نقاش و آزاد از هر قیدوبندی است. اما ترزا دختری خجالتی است که از خانه‌ای آمده که زیر سلطه مادری جسور و بی‌حیا قرار داشته... نمی‌فهمید که استعاره‌ها خطرناک هستند. نباید با استعاره‌ها بازی کرد. استعاره می‌تواند به تولد عشق منجر شود... نزد توماس می‌رود تا جسمش را منحصر به فرد و جایگزین‌ناپذیر کند... متوجه می‌شود که به گروه ضعیفان تعلق دارد؛ به اردوی ضعیفان، به کشور ضعیفان ...
شاید بتوان گفت که سینما غار پیشرفته‌ افلاطون است... کاتلین خون‌آشامی است که از اعتیادش به خون وحشت‌زده شده است و دیگر نمی‌خواهد تسلیم آن شود. به‌عنوان یک خون‌آشام، می‌داند که چگونه خود را از بین ببرد. اما کازانووا می‌گوید: «به این راحتی هم نیست»... پدر خانواده در همان آغاز شکل‌گیری این بحران محل را به‌سرعت ترک کرده و این مادر خانواده است که بچه‌ها را با مهر به آغوش کشیده است. اینجاست که ما با آغاز یک چالش بزرگ اخلاقی مواجه می‌شویم ...