«خاک و خاطره» کتاب جدید احمد دهقان است که به سه موضوع خاطره‌نگاری،‌ یادداشت‌نوشته‌ها و تاریخ شفاهی جنگ می‌پردازد.

دهقان دلیل نگارش این اثر را تجربه‌ای که در دوره‌ی کاری و تحصیلی‌اش و علاقه‌ به کار کردن روی مستندات داشته است، ذکر کرد و به ایسنا گفت:‌ «به‌دلیل علاقه به مستندات، پایان‌نامه‌ی دانشگاهی‌ام را روی خاطرات رزمندگان قرار دادم، که این نگاه بسیار مهم است و باعث می‌شود خیلی‌ها را به‌دنبال خود بکشد. پایان‌نامه‌هایی که دانشجویان خارجی نوشته‌اند، از طریق همین منابعی بوده که خلق شده‌اند؛ به این خاطر، خاطرات رزمندگان ایرانی را همیشه مدنظر داشته‌ام.»

دهقان درباره‌ی انواع خاطره‌نویسی هم توضیح داد: «خاطرات یا بعد از واقعه نوشته می‌شوند؛ به‌عنوان مثال خاطراتی که از دوران کودتای 28مرداد نوشته می‌شوند، و یا یادداشت‌هایی هستند که روزانه نوشته‌ می‌شوند و یا تاریخ شفاهی‌اند که بر اساس کسانی که در حادثه حضور داشته‌اند، خاطرات‌شان را می‌نویسند. این سه موضوعی بود که من در این کتاب مد نظر قرار داده‌ام.»

نویسنده‌ی مجموعه‌ی داستان «من قاتل پسرتان هستم» همچنین افزود: «در این اثر، بخش تئوریک را در نظر گرفته‌ام و گذشته‌ی تاریخی و سیر آن را در ایران و دوران جنگ بررسی کرده‌ام و در بخشی نیز سیر خاطره‌نویسی را مشخص کرده و این را ‌که هرکدام چه مشخصه‌هایی دارند، بیان کرده و جایگاه آن‌را در ایران توضیح داده‌ام.»

«خاک و خاطره» در 370 صفحه نگاشته شده و به‌زودی از سوی انتشارات صریر منتشر خواهد شد.

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...