به گزارش مهر، کتاب «فرهنگنامه اسلام» اثر امری وان دونزل به‌تازگی با ترجمه پیمان متین توسط نشر فرهامه منتشر و راهی بازار نشر شده است. این کتاب اثری مهم در مطالعات اسلامی است که رویکردی علمی و مثبت نسبت به مذهب تشیع دارد.

دایرة‏المعارف اسلام یا The Encyclopaedia of Islam از معتبرترین منابع مستند در جهان است که از سال ۱۹۱۵ تا امروز ویراست‌‏های متفاوت از آن به زبان‏‌های انگلیسی، فرانسوی و آلمانی چاپ و منتشر شده است و همواره مورد استفاده محققان حوزه‏‌های مختلف تاریخی، دینی و فرهنگی جهان اسلام بوده است. این اثر دانشنامه‌‏ای است مفصل که در حوزه اسلام و فرهنگ اسلامی و تمدن مسلمانان تدوین شده و در لیدن هلند به چاپ رسیده است.

ویرایش نخست این اثر دارای ۹۰۰۰ مقاله بود که طی سال‏‌های ۱۹۱۳-۱۹۳۶ همزمان به سه زبان انگلیسی، فرانسوی، و آلمانی منتشر شد. همه نویسندگان این مقاله‌‏ها شرق‌‏شناسان اروپایی و غیرمسلمان بودند. خلاصه‏‌ای از آن ویرایش با عنوان  خلاصه دایرة‏المعارف اسلام در سال ۱۹۵۳ منتشر شد. از آنجا که برخی مقاله‏‌های ویرایش نخست بسیار مستحکم و پربار بودند و در تألیف آنها از منابع دست اول فراوانی استفاده شده بود، همچنان از اعتبار برخوردارند و با آنکه ویرایش دوم این اثر سترگ نیز بعدها منتشر شد، اما همچنان ترجیح محققان رجوع به آن مقالات ویرایش نخست است.

ویرایش دوم دایرة‏المعارف اسلام فقط به زبان‏‌های انگلیسی و فرانسوی بود و تدوین آن بیش از ۴۰ سال (از ۱۹۵۴ تا ۲۰۰۲) به درازا کشید. نویسندگان مقاله‏‌های ویرایش دوم این اثر ترکیبی بودند از شرق‏‌شناسان اروپایی و آمریکایی، ایرانی، عرب، ترک، هندی، و پاکستانی.

پژوهشگران حرفه‏‌ای ایرانی نیز از این اثر عظیم که طی مجلدات حجیم و متعدد تدوین شده، بهره‌‏های فراوان برده و می‏‌برند. زبان خارجی این اثر و متن تخصصی آن در کنار ماهیت دانشنامه‌‏ای و مرجعیت آن باعث شده تا مخاطبان علاقه‏مند و غیرمتخصص نتوانند استفاده چندانی از آن بکنند. به همین دلیل ناشر این اثر، تصمیم گرفت فشرده‌‏ای از مداخل این دایرة‏المعارف را به شکلی خلاصه با کاربردِ آسان برای همه تدوین کند و در قالب یک مجلد فشرده با حدود ۳۵۰۰ مدخل چاپ کند. این کار به عهده یکی از ویراستاران برجسته این فرهنگ اِمِری وان دونزل ‏گذاشته شد.

به این ترتیب، «فرهنگنامه اسلام» که انتشارات فرهامه آن را چاپ کرده، ترجمه تلخیصی و فشرده دایرة‏المعارف اسلام است که به صورت یک کتاب مستند برای محققان حوزه اسلام‌‏شناسی با عنوان Islamic Desk Reference توسط مؤسسه بریل در سال ۱۹۹۴ منتشر شد.

ترجمه فارسی این کتاب ۸ ماه طول کشیده و با پژوهش همراه بوده است. این کتاب با شمارگان هزار نسخه چاپ شده است.

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...