کتاب «کلانشهر و فرهنگ: جستارهای انسان‌شناختی درباره پژوهش شهری، فرهنگ و سیاست شهری» نوشته نعمت‌الله فاضلی توسط انتشارات فرهامه منتشر و راهی بازار نشر شد.

کلانشهر و فرهنگ: جستارهای انسان‌شناختی درباره پژوهش شهری، فرهنگ و سیاست شهری نعمت‌الله فاضلی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، نویسنده این‌کتاب تلاش کرده مساله شهر و کلانشهر در ایران امروز را بررسی کرده و روایت‌هایی از ابعاد این‌مساله به‌صورت مردم‌نگاری ارائه کند. شهر و کلانشهر بزرگ‏ترین دستاورد عینی تجربه تجدد ایرانی است. این تجربه بزرگ، مجموعه وسیعی از دستاوردهای سازنده برای جامعه ایران داشته و بدون تردید شهرها و کلانشهرهای امروز ایران برای انسان ایرانی زمینه و فضایی برای زیستن و شکوفاشدن، برای آزادی و فردیت بیشتر، و فضایی برای اشکال پرشماری از برخورداری‌‏ها، لذت‌‏ها، سرخوشی‏‌ها، کسب‏‌وکار و زندگی است.

نعمت‌الله فاضلی در این‌کتاب روایت‌هایی آورده که نشان می‌دهند ایرانیان معاصر، چگونه مسائل را شکل داده، با آن‌ها زندگی کرده و این‌زندگی در کلانشهر را تجربه می‌کنند. از این‌طریق، نویسنده کتاب پیش‌رو نشان داده ایرانیان چگونه از این‌طریق، یک‌فرهنگ را به وجود می‌آورند.

مساله فرهنگ برای نویسنده این‌کتاب، ساختار از پیش‌تعیین‏‌شده یا شکل‏‌گرفته نیست. بلکه تفسیرها، عملکردها و اجراهای ما در موقعیت کنونی است. فرهنگ در این چشم‏‌انداز، شیوه‌‏ای از کلیت زندگی است که به‌صورت جمعی دائماً ساخته و پرداخته می‌‏شود و درعین‏‌حال تغییر می‌‏کند و از شکل و شمایلش می‌‏افتد. فرهنگ در اینجا نه شکل آرمانی زندگی است و نه آرمان‏ زندگی، بلکه مجموعه تقلاهایی است که انسان ایرانی کلانشهرنشین برای برآوردن نیازها و در واکنش به ضرورت‏‌ها و اقتضائات روز انجام می‏‌دهد؛ به تعبیری «فرهنگ همچون عمل» است.

نکته دیگر درباره کتاب «کلانشهر و فرهنگ» این است که نویسنده‌اش تلاش کرده دور از نظریه‌های کلیشه‌ای و مرسوم غربی، با دیدگاه‌های بومی و از چشم‌انداز محلی شهر تهران، وضعیت پیچیده، فرهنگ و مردم‌شناسی این‌منطقه را بررسی کند.

بحران فرسایش سرمایه اجتماعی، بحران اعتیاد، بحران ناکارآمدی نظام دیوان‏سالار، بحران نابرابری‏‌های اقتصادی و اجتماعی، بحران گسست نسل‏ها، بحران فروپاشی خانواده، بحران فقر و بیکاری، بحران انزوا و تنهایی فرد، بحران مصرف و مصرف‏گرایی، بحران عقب‌‏ماندگی بین‏‌المللی و سایر بحران‌‏های شهری، ازجمله مسائلی هستند که ذهن نویسنده این‌کتاب را به خود مشغول داشته‌اند.

این‌کتاب با 270 صفحه و قیمت 55 هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...