کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» [Why Is There Something Rather Than Nothing?: 23 Questions from Great Philosophers] نوشته لِشِک کولاکوفسکی [Leszek Kołakowski] با ترجمه شهاب‌الدین عباسی توسط انتشارات مان کتاب منتشر شد.

پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» [Why Is There Something Rather Than Nothing?: 23 Questions from Great Philosophers] لشک کولاکوفسکی [Leszek Kołakowski]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، نسخه اصلی کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» در سال 2007 منتشر شده و اکنون ترجمه‌ی فارسی آن در ۲۶۴ صفحه و با بهای ۱۵۵ هزار تومان در ایران منتشر می‌شود.

کولاکوفسکی در این کتاب به تحلیل و بررسی ۲۳ پرسش مهم فلسفی در طول تاریخ می‌پردازد. در واقع کولاکوفسکی در کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» به‌نوعی یک تاریخ فلسفه فشرده بر اساس ایده هر فیلسوف نوشته است.

روش کارش هم این‌گونه است که به‌جای اینکه همچون خیلی از کتاب‌های آموزش فلسفه شروع کند به دادن اطلاعات زندگینامه‌ای از هر فیلسوف، در همان ابتدا با طرح یک پرسش مهم به‌سراغ ایده‌ای از آن فیلسوف می‌رود و در حد ده صفحه یا بیشتر در مورد پرسش، ایده فیلسوف و البته زندگی و زمانه او صحبت می‌کند.

از جمله پرسش‌هایی که کولاکوفسکی در این کتاب طرح می‌کند، اینها هستند: آیا اراده آزاد یا اختیار داریم؟ آیا می‌توانیم چیزی بدانیم؟ عدالت چیست؟ چرا در جهان شر وجود دارد؟ سرچشمه حقیقت چیست؟، آیا خدا می‌تواند وجود نداشته باشد؟ و آیا می‌توانیم چیزی را که می‌بینیم واقعاً باور کنیم؟

کولاکوفسکی در کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» با زبانی و روشن درباره این پرسش‌های همیشگی انسان، ایده‌ها و اندیشه‌ها و اهمیت‌شان کندوکاو می‌کند و در کنار آن، ما را با چهره‌های بزرگ اندیشه غربی آشنا می‌سازد؛ از سقراط و افلاطون تا دکارت و شوپنهاور و نیچه و دیگران.

خود نویسنده کتاب هم در دوران معاصر، به عنوان فیلسوفی مهم شناخته می‌شود و راجر اسکروتن درباره او گفته است: «در جهان اندیشه، عده کمی را می‌توان یافت که مقامی برجسته‌تر از لِشِک کولاکوفسکی داشته باشند. او فیلسوف، مورخ، الهیات‌دان، دانشمند سیاسی و منتقد ادبی، و نمونه‌ای از اندیشمندانی است که در قاره اروپا بسیار کم بوده‌اند و در دنیای انگلیسی‌زبان تقریباً نشانی از آنان نیست.»

کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» اولین کتابی است که انتشارات مان کتاب در قالب مجموعه‌ای با عنوان «پالتویی‌ها» منتشر می‌کند. قطع پالتویی، یونیفرم و طراحی جلد این مجموعه احتمالاً کتابخوانان جدی را به یاد کتاب‌های شرکت سهامی کتاب‌های جیبی می‌اندازد.

وجه اشتراک کتاب‌هایی که در مجموعه پالتویی‌ها منتشر می‌شوند، غیر از ظاهرشان، اولاً آن است که همگی متونی غیرداستانی هستند و ثانیاً کیفیتی عمومی دارند. به این معنا که برای مثال منابعِ دست‌اول فلسفه در این مجموعه نمی‌گنجند، اما شرحی بر آن آثار یا راهنمای مطالعه آنها را در اینجا می‌توان یافت.

................ هر روز با کتاب ................

منجی آخرالزمانی هندوها... یک سفیدپوست مسیحی ادعا می‌کند آخرین آواتار ویشنو است؛ خدایی که هیئت جسمانی دارد... مخالفانش، این خدای تجسدیافته را باور ندارند و او را شیادی حرفه‌ای می‌دانند که با باندهای مواد مخدر در ارتباط است... قرار است با شمشیر آخته و کشتاری خونین جهان را از لوث جور و فساد جهانگیر پاک کند... برداشت‌های روان‌پریشانه از اعتقادات متعصبانه توسط فردی خودشیفته که خود را در جایگاه اسطوره‌ای منجی می‌پندارد و به خونسردی فاجعه می‌آفریند ...
خواهر و معشوقه‌اش، دروسیلا می‌میرد و کالیگولا بر اثر مرگ او به پوچی زندگی بشر پی می‌برد... آنچه کالیگولا می‌خواهد این است که به اندازه‌ی سرنوشت بی‌رحم شود تا از خلال بی‌رحمی او انسان‌ها به آن «بی‌رحمی دیگر» پی ببرند ... بزرگ‌زادگان دربار را به صورت عروسک‌های خیمه‌شب‌بازی درمی‌آورد که ریسمانشان در دست اوست. آنها را وامی‌دارد تا برای نجات زندگی خود همه‌چیز را تسلیم کنند و به همه چیز پشت کنند، یعنی همه‌ی آنچه در واقع علت وجودی زندگی آنهاست ...
پدر ویژگی‌های بارز یک آنیموس منفی (سایه مردانه) را در خود حمل می‌کند... در جوانی، خودکامه و جسور و بی‌توجه بوده و تا به امروز، تحقیرگر: به مادرت صد دفعه گفته‌ بودم از این پسر مرد در نمی‌آد... تلاش ناکام پیرمرد در دست‌درازی به معصومیت پسر موجب استقرار حس گناهی است که یک قدم تا «انزجار از خود» فاصله دارد. و این فاصله با تنبیه پدر و تایید مادر طی و تبدیل به زخمی عمیق می‌شود... او یک زخمی است که می‌تواند زخم بزند ...
کتاب سه بخش دارد و در هر بخش ماجرا از دید یکی از سه مرد خانواده روایت می‌شود... سه راوی سه نگاه ولی یک سوژه: مادر... تصویر موج‌های هم‌مرکز که یکی پس از دیگری به حرکت درمی‌آیند ولی هرگز به یک‌دیگر نمی‌رسند... از خاله آیرین می‌شنویم و از زندگی و رابطه‌اش با شوهر سابقش بوید،‌ از سوفی، خدمتکار خانه که دلبسته کارل است، ‌از کارل آلمانی و داستان‌های پدربزرگش،‌ از عمه کلارا و عمو ویلفرد و جزییات خانه‌شان و علایق‌شان... در فصل اول پسری سرکش و برادرآزار به نظر می‌آید ولی در فصل دوم وجوه تازه‌ای از شخصیت ...
مدیر کارخانه خبردار می‌شود که یکی از آشنایانش، به نام مهندس مارکو ماشینی ساخته است به اسم کاربوراتور که می‌تواند از خود ماده، جوهر ازلی آن را بیرون بکشد: «مطلق»... پدیده‌های عجیبی تولید می‌شوند: رخدادهای دینی مانند گرایش‌های مذهبی، وعظ و خطابه، معجزات و حتی انواع تعصبات مذهبی... هواخواهان خدای روی کشتی لایروبی! با طرفداران خدای میدان تربیت اسب! درگیر می‌شوند... کلیسای رومی که از آغاز با مطلق مخالفت داشت، سرانجام آن را می‌پذیرد ...