کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» [Why Is There Something Rather Than Nothing?: 23 Questions from Great Philosophers] نوشته لِشِک کولاکوفسکی [Leszek Kołakowski] با ترجمه شهاب‌الدین عباسی توسط انتشارات مان کتاب منتشر شد.

پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» [Why Is There Something Rather Than Nothing?: 23 Questions from Great Philosophers] لشک کولاکوفسکی [Leszek Kołakowski]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، نسخه اصلی کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» در سال 2007 منتشر شده و اکنون ترجمه‌ی فارسی آن در ۲۶۴ صفحه و با بهای ۱۵۵ هزار تومان در ایران منتشر می‌شود.

کولاکوفسکی در این کتاب به تحلیل و بررسی ۲۳ پرسش مهم فلسفی در طول تاریخ می‌پردازد. در واقع کولاکوفسکی در کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» به‌نوعی یک تاریخ فلسفه فشرده بر اساس ایده هر فیلسوف نوشته است.

روش کارش هم این‌گونه است که به‌جای اینکه همچون خیلی از کتاب‌های آموزش فلسفه شروع کند به دادن اطلاعات زندگینامه‌ای از هر فیلسوف، در همان ابتدا با طرح یک پرسش مهم به‌سراغ ایده‌ای از آن فیلسوف می‌رود و در حد ده صفحه یا بیشتر در مورد پرسش، ایده فیلسوف و البته زندگی و زمانه او صحبت می‌کند.

از جمله پرسش‌هایی که کولاکوفسکی در این کتاب طرح می‌کند، اینها هستند: آیا اراده آزاد یا اختیار داریم؟ آیا می‌توانیم چیزی بدانیم؟ عدالت چیست؟ چرا در جهان شر وجود دارد؟ سرچشمه حقیقت چیست؟، آیا خدا می‌تواند وجود نداشته باشد؟ و آیا می‌توانیم چیزی را که می‌بینیم واقعاً باور کنیم؟

کولاکوفسکی در کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» با زبانی و روشن درباره این پرسش‌های همیشگی انسان، ایده‌ها و اندیشه‌ها و اهمیت‌شان کندوکاو می‌کند و در کنار آن، ما را با چهره‌های بزرگ اندیشه غربی آشنا می‌سازد؛ از سقراط و افلاطون تا دکارت و شوپنهاور و نیچه و دیگران.

خود نویسنده کتاب هم در دوران معاصر، به عنوان فیلسوفی مهم شناخته می‌شود و راجر اسکروتن درباره او گفته است: «در جهان اندیشه، عده کمی را می‌توان یافت که مقامی برجسته‌تر از لِشِک کولاکوفسکی داشته باشند. او فیلسوف، مورخ، الهیات‌دان، دانشمند سیاسی و منتقد ادبی، و نمونه‌ای از اندیشمندانی است که در قاره اروپا بسیار کم بوده‌اند و در دنیای انگلیسی‌زبان تقریباً نشانی از آنان نیست.»

کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» اولین کتابی است که انتشارات مان کتاب در قالب مجموعه‌ای با عنوان «پالتویی‌ها» منتشر می‌کند. قطع پالتویی، یونیفرم و طراحی جلد این مجموعه احتمالاً کتابخوانان جدی را به یاد کتاب‌های شرکت سهامی کتاب‌های جیبی می‌اندازد.

وجه اشتراک کتاب‌هایی که در مجموعه پالتویی‌ها منتشر می‌شوند، غیر از ظاهرشان، اولاً آن است که همگی متونی غیرداستانی هستند و ثانیاً کیفیتی عمومی دارند. به این معنا که برای مثال منابعِ دست‌اول فلسفه در این مجموعه نمی‌گنجند، اما شرحی بر آن آثار یا راهنمای مطالعه آنها را در اینجا می‌توان یافت.

................ هر روز با کتاب ................

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...