کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» [Why Is There Something Rather Than Nothing?: 23 Questions from Great Philosophers] نوشته لِشِک کولاکوفسکی [Leszek Kołakowski] با ترجمه شهاب‌الدین عباسی توسط انتشارات مان کتاب منتشر شد.

پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» [Why Is There Something Rather Than Nothing?: 23 Questions from Great Philosophers] لشک کولاکوفسکی [Leszek Kołakowski]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، نسخه اصلی کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» در سال 2007 منتشر شده و اکنون ترجمه‌ی فارسی آن در ۲۶۴ صفحه و با بهای ۱۵۵ هزار تومان در ایران منتشر می‌شود.

کولاکوفسکی در این کتاب به تحلیل و بررسی ۲۳ پرسش مهم فلسفی در طول تاریخ می‌پردازد. در واقع کولاکوفسکی در کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» به‌نوعی یک تاریخ فلسفه فشرده بر اساس ایده هر فیلسوف نوشته است.

روش کارش هم این‌گونه است که به‌جای اینکه همچون خیلی از کتاب‌های آموزش فلسفه شروع کند به دادن اطلاعات زندگینامه‌ای از هر فیلسوف، در همان ابتدا با طرح یک پرسش مهم به‌سراغ ایده‌ای از آن فیلسوف می‌رود و در حد ده صفحه یا بیشتر در مورد پرسش، ایده فیلسوف و البته زندگی و زمانه او صحبت می‌کند.

از جمله پرسش‌هایی که کولاکوفسکی در این کتاب طرح می‌کند، اینها هستند: آیا اراده آزاد یا اختیار داریم؟ آیا می‌توانیم چیزی بدانیم؟ عدالت چیست؟ چرا در جهان شر وجود دارد؟ سرچشمه حقیقت چیست؟، آیا خدا می‌تواند وجود نداشته باشد؟ و آیا می‌توانیم چیزی را که می‌بینیم واقعاً باور کنیم؟

کولاکوفسکی در کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» با زبانی و روشن درباره این پرسش‌های همیشگی انسان، ایده‌ها و اندیشه‌ها و اهمیت‌شان کندوکاو می‌کند و در کنار آن، ما را با چهره‌های بزرگ اندیشه غربی آشنا می‌سازد؛ از سقراط و افلاطون تا دکارت و شوپنهاور و نیچه و دیگران.

خود نویسنده کتاب هم در دوران معاصر، به عنوان فیلسوفی مهم شناخته می‌شود و راجر اسکروتن درباره او گفته است: «در جهان اندیشه، عده کمی را می‌توان یافت که مقامی برجسته‌تر از لِشِک کولاکوفسکی داشته باشند. او فیلسوف، مورخ، الهیات‌دان، دانشمند سیاسی و منتقد ادبی، و نمونه‌ای از اندیشمندانی است که در قاره اروپا بسیار کم بوده‌اند و در دنیای انگلیسی‌زبان تقریباً نشانی از آنان نیست.»

کتاب «پرسش‌های فیلسوفان بزرگ جهان» اولین کتابی است که انتشارات مان کتاب در قالب مجموعه‌ای با عنوان «پالتویی‌ها» منتشر می‌کند. قطع پالتویی، یونیفرم و طراحی جلد این مجموعه احتمالاً کتابخوانان جدی را به یاد کتاب‌های شرکت سهامی کتاب‌های جیبی می‌اندازد.

وجه اشتراک کتاب‌هایی که در مجموعه پالتویی‌ها منتشر می‌شوند، غیر از ظاهرشان، اولاً آن است که همگی متونی غیرداستانی هستند و ثانیاً کیفیتی عمومی دارند. به این معنا که برای مثال منابعِ دست‌اول فلسفه در این مجموعه نمی‌گنجند، اما شرحی بر آن آثار یا راهنمای مطالعه آنها را در اینجا می‌توان یافت.

................ هر روز با کتاب ................

جلد سوم از جایی آغاز می‌شود که دو بحث قبلی به سیاست می‌رسند: اگر آزادی به قانون عمومی و نظم غیرمتمرکز نیاز دارد، چگونه باید قدرت سیاسی را مهار کرد؟ در واقع، کتاب از اقتصاد شروع نمی‌شود و به سیاست ختم نمی‌شود؛ بلکه از محدودیت دانش انسان آغاز می‌کند و به محدودیت قدرت انسان می‌رسد... زبان، عرف، بخش مهمی از حقوق و البته بازار، بدون طراحی و برنامه‌ریزی ایجاد شده و حاصل مشارکت میلیون‌ها انسان است... آیا انسان می‌تواند جامعه را به‌طور عقلانی و از بالا طراحی کند؟ ...
نویسنده سعی دارد به این پرسش اساسی پاسخ دهد که آیا مشروعیت و ساختار حاکمیت در اسلام می‌تواند بر پایه‌ی عقد «وکالت» (نمایندگی از طرف مردم و شهروندان) استوار باشد یا لزوماً باید در قالب «ولایت» تعریف شود؟... در اسلام، هیچ‌کس بر دیگری حق حکومتِ تحمیلی ندارد؛ بلکه این حقِ خودِ انسان‌هاست که برای اداره‌ی زندگی اجتماعی‌شان، نماینده و وکیل انتخاب کنند. بنابراین، مشروعیتِ اعمال قدرت در دولت، از تنفیذ و توکیل آحاد شهروندان نشأت می‌گیرد ...
پرسش اصلی رمان صرفاً این نیست که آیا آرمان‌ها شکست خورده‌اند یا نه.پرسش عمیق‌تر این است: انسان پس از شکست آرمان‌ها چگونه می‌تواند همچنان معنا و هویت خود را حفظ کند؟... پاسخی که ابراهیم برمی‌گزیند، نه پیروزی است و نه تسلیم. او راهی دیگر را انتخاب می‌کند: پذیرفتن شکست تاریخی، بدون آنکه به خیانت، گریز از واقعیت یا انکار زندگی پناه ببرد ...
گویی انسان‌ها ترمزِ خود را از دست داده‌اند و آن کُدِ اخلاقی که نگهبان عقل سلیم بود، فروریخته است. در دنیای امروز، همه می‌خواهند فاشیست باشند؛ یعنی می‌خواهند نفرت، محورِ زندگی‌شان باشد... ما با گوشت و پوست خود احساس کردیم «دیگری» بودن چه معنایی دارد... نوشتن پاسخی است به بی‌عدالتی‌هایی که ما را احاطه کرده‌اند، و در عین حال، ستایشی است از زیبایی زندگی و شادی‌هایش ...
انسان‌ها با ترس، طمع، امید، حسرت و مقایسه زندگی می‌کنند و همین احساسات، حتی در آگاه‌ترین افراد، تصمیم‌های مالی را شکل می‌دهد. از این منظر، «روان‌شناسی پول» بیش از آنکه درباره پول باشد، کتابی درباره انسان معاصر و رابطه پرتنش او با مفهوم ثروت و دارایی است... اوزل به‌جای ارائه نسخه‌های مستقیم یا توصیه‌های دستوری، تجربه زندگی سرمایه‌گذاران، کارآفرینان، میلیاردرها و حتی افراد عادی را روایت می‌کند و از دل این داستان‌ها روایت خود را برمی‌سازد و بحث را به پیش می‌راند ...