هدف نویسنده در کتاب «ایران و جهان عرب» پوشش دادن تمام و کمال آنچه بر مناسبات ایرانی- عربی گذشته نیست؛ بلکه نویسنده در پی ارایه قالبی تحلیلی است که با استفاده از آن بتوان الگوهای عام رقابت و همکاری در مناسبات ایران با جهان عرب را توضیح داد.

ایران و جهان عرب» محمد سلطانی‌نژاد

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، کتاب «ایران و جهان عرب» نوشته دکتر محمد سلطانی‌نژاد از سوی انتشارات نگارستان اندیشه منتشر شد. این کتاب دارای چهار بخش اصلی شامل جمهوری اسلامی ایران و جهان عرب، سیاست خارجی ج.ا. ایران و جهان عرب، سازه‌انگاری روانشناختی و شناخت گرم و ساخت هویت است.

جمهوری اسلامی ایران و کشورهای عربی چهار دهه از تعاملات پرفراز و نشیب را پشت سرگذاشته‌اند. علی‌رغم این‌که مناسبات ایران با هر کدام از دولت‌های عربی، ویژگی‌های خاص خود را دارد، نوعی الگوی کمابیش ثابت از رقابت و همکاری را میان ایران و هر کدام از دولت‌های عربی می‌توان ردیابی کرد. به عبارت دیگر، وجه غالب روابط جمهوری اسلامی ایران با دسته‌ای از دولت‌های عربی رقابت و با دسته‌ای دیگر تعامل و همکاری بوده است. برای فهم این الگوی ترکیبی از رقابت و همکاری، نظریه‌های مختلف روابط بین‌الملل و سیاست خارحی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

از دید نویسنده این نظریه‌ها دارای نواقصی برای تبیین روابط ایران با جهان عرب هستند و هیچ کدام توضیحی کمابیش قابل تعمیم را برای روابط ایران و کشورهای عربی به دست نمی‌دهند. از این رو، این اثر کوششی است برای ارائه یک قالب تحلیلی که بتوان از رهگذر آن دلایل همکاری و رقابت میان ایران و جهان عرب را در یک نگاه کلان توضیح داد؛ به گونه‌ای که معدل رفتارها و سیاست‌های ایران و کشورهای عربی نسبت به یکدیگر را در بربگیرد.

بدین‌منظور، نویسنده از آخرین تحولات صورت گرفته در توسعه نظریه سازه‌انگاری استفاده کرده و با استفاده از رویکردی مرکب از تحلیل سیاست خارجی شناختی و نظریه سازه‌انگاری در روابط بین‌الملل، قالبی را برای درک و فهم روابط ایران و جهان عرب ارایه داده است. ایده اصلی کتاب این است که برای فهم مناسبات ایران و جهان عرب، باید به چگونگی برساخته شدن هویت‌های ایرانی و عربی در برابر یکدیگر توجه داشت و بدین‌منظور می‌باید مجموعه‌ای از عوامل هیجانی، عاطفی و نگرشی را که در شکل‌گیری این هویت‌ها اثرگذار بوده‌اند، ردیابی کرد. این رویکرد نتیجه به رسمیت شناختن این واقعیت است که بین شناخت و عاطفه آن‌گونه که پیشتر تصور می‌شد فاصله و تضاد وجود ندارد و شناخت متقابل ایران و جهان عرب با نگرش‌هایی که به مرور زمان شکل گرفته و با هویت‌های ایرانی و عربی عجین شده‌اند، گره خورده است.

از طرح مجموعه این مباحث نویسنده در پی آن است نشان دهد نگرش‌های منفی میان ایران و بخش مهمی از جهان عرب به تفسیر بدبینانه رفتارها واقدامات این دو از یکدیگر انجامیده و در نتیجه تکرار تنش‌ها در روابط آنها را با وجود دوره یا دوره‌هایی از تنش‌زدایی و تعامل سازنده موجب شده است. توجه به این نکته ضروری است که این قالب تحلیلی نفی کننده اثر عوامل مادی مانند قدرت نظامی و واقعیت‌های استراتژیک در روابط ایران و جهان عرب نیست بلکه نشان می‌دهد چگونه این عوامل مادی در پرتو نگرش‌های آنها نسبت به یکدیگر درک و فهم می‌شوند.

کشورهای عربی به دلیل واقع شدن در محیط بلافصل امنیتی ایران، از مهمترین بازیگران بین‌المللی به شمار می‌روند که بر منافع و امنیت ملی ایران اثرگذارند و نحوه تعامل با آن‌ها، حیات سیاسی، امنیت و رفاه اقتصادی ما را متاثر می‌سازد. کتاب پیش رو با هدف ارایه چارچوبی تحلیلی برای درک و فهم تعاملات ئ مناسبات جمهوری اسلامی ایران و جهان عرب نگاشته شده و با آزمودن نظریه‌های موجود در زمینه مطالعه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و چگونگی کاربست آنها برای تبیین روابط ایران و کشورهای عربی، دیدگاه جدیدی را برای درک این روابط با استفاده از پیشرفت‌های حاصل آمده در نظریه‌پردازی‌های روابط بین‌الملل و مطالعه سیاست خارجی ارایه می‌کند.

هدف نویسنده در این کتاب پوشش دادن تمام و کمال آنچه بر مناسبات ایرانی- عربی گذشته نیست؛ بلکه نویسنده در پی ارایه قالبی تحلیلی است که با استفاده از آن بتوان الگوهای عام رقابت و همکاری در مناسبات ایران با جهان عرب را توضیح داد.

کتاب «ایران و جهان عرب» نوشته دکتر محمد سلطانی‌نژاد در 315 صفحه، شمارگان 500 نسخه و قیمت 78هزار تومان از سوی انتشارات نگارستان اندیشه منتشر شد.

................ هر روز با کتاب ...............

همه انسان‌ها عناصری از روباه و خارپشت در خود دارند و همین تمثالی از شکافِ انسانیت است. «ما موجودات دوپاره‌ای هستیم و یا باید ناکامل بودن دانشمان را بپذیریم، یا به یقین و حقیقت بچسبیم. از میان ما، تنها بااراده‌ترین‌ها به آنچه روباه می‌داند راضی نخواهند بود و یقینِ خارپشت را رها نخواهند کرد‌»... عظمت خارپشت در این است که محدودیت‌ها را نمی‌پذیرد و به واقعیت تن نمی‌دهد ...
در کشورهای دموکراتیک دولت‌ها به‌طور معمول از آموزش به عنوان عاملی ثبات‌بخش حمایت می‌کنند، در صورتی که رژیم‌های خودکامه آموزش را همچون تهدیدی برای پایه‌های حکومت خود می‌دانند... نظام‌های اقتدارگرای موجود از اصول دموکراسی برای حفظ موجودیت خود استفاده می‌کنند... آنها نه دموکراسی را برقرار می‌کنند و نه به‌طور منظم به سرکوب آشکار متوسل می‌شوند، بلکه با برگزاری انتخابات دوره‌ای، سعی می‌کنند حداقل ظواهر مشروعیت دموکراتیک را به دست آورند ...
نخستین، بلندترین و بهترین رمان پلیسی مدرن انگلیسی... سنگِ ماه، در واقع، الماسی زردرنگ و نصب‌شده بر پیشانی یک صنمِ هندی با نام الاهه ماه است... حین لشکرکشی ارتش بریتانیا به شهر سرینگاپاتام هند و غارت خزانه حاکم شهر به وسیله هفت ژنرال انگلیسی به سرقت رفته و پس از انتقال به انگلستان، قرار است بر اساس وصیت‌نامه‌ای مکتوب، به دخترِ یکی از اعیان شهر برسد ...
تجربه‌نگاری نخست‌وزیر کشوری کوچک با جمعیت ۴ میلیون نفری که اکنون یک شرکت مشاوره‌ی بین‌المللی را اداره می‌کند... در دوران او شاخص سهولت کسب و کار از رتبه ١١٢ (در ٢٠٠۶) به ٨ (در ٢٠١۴) رسید... برای به دست آوردن شغلی مانند افسر پلیس که ماهانه ٢٠ دلار درآمد داشت باید ٢٠٠٠ دلار رشوه می‌دادید... تقریبا ٨٠درصد گرجستانی‌ها گفته بودند که رشوه، بخش اصلی زندگی‌شان است... نباید شرکت‌های دولتی به عنوان سرمایه‌گذار یک شرکت دولتی انتخاب شوند: خصولتی سازی! ...
هنرمندی خوش‌تیپ به‌نام جد مارتین به موفقیت‌های حرفه‌ای غیرمعمولی دست می‌یابد. عشقِ اُلگا، روزنامه‌نگاری روسی را به دست می‌آورد که «کاملا با تصویر زیبایی اسلاوی که به‌دست آژانس‌های مدلینگ از زمان سقوط اتحاد جماهیر شوروی رایج شده است، مطابقت دارد» و به جمع نخبگان جهانی هنر می‌پیوندد... هنرمندی ناامید است که قبلا به‌عنوان یک دانشجوی جوان معماری، کمال‌گرایی پرشور بوده است... آگاهیِ بیشتر از بدترشدنِ زندگی روزمره و چشم‌انداز آن ...