زهرا خسروی، نویسنده کتاب «تُلشَه مَثَل» می‌گوید: متاسفانه بسیاری از لهجه‌ها و گویش‌های محلی در معرض انقراض قرار گرفته‌اند و من در کتاب «تُلشَه مَثَل» تلاش کردم گامی برای حفظ فرهنگ عامه در تالش بردارم.

زهرا خسروی تلشه مثل

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، اگرچه در زمینه ادبیات مکتوب، در زبان تالشی، آثار فراوانی منتشر نشده است؛ اما در فرهنگ عامه آن هم به صورت سینه به سینه و شفاهی، گنجینه بزرگی برای ما بر جای مانده است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به مثل‌ها، آواها و نواهای فولکلور، نقل‌ها، چیستان‌ها، دوبیتی‌های عامیانه و ... اشاره کرد.

تقریبا تا پنج دهه پیش کمتر کسی در پی ثبت و ضبط امثال و حکم محلی بود؛ چراکه این زبان‌ها هنوز پویایی و سرزندگی‌شان را داشتند و بیم از بین رفتن‎‌شان نبود، اما کم کم با حضور همه‌گیر زندگی شهری و کم‌رنگ شدن مولفه‌های پویایی زبان‌های محلی، برخی از پژوهشگران به گردآوری مثل‌ها و اصطلاحات محلی دست زدند و اکنون کتاب‌هایی در این زمینه منتشر شده است.

کتاب «تُلشَه مَثَل»، مثل‌های منطقه تالش شمالی است که به کوشش «زهرا خسروی»، کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی گرد آمده است. او -که از کتابداران کتابخانه‌های عمومی در شهرستان رشت نیز هست- تا کنون دو مقاله درباره ضرب‌المثل به چاپ رسانده که یکی از آن‌ها توسط سازمان میراث فرهنگی و دیگری توسط دانشگاه گیلان به چاپ رسیده است.

به گفته خانم خسروی، امثال و حکمِ بررسی شده در این کتاب، به شکل میدانی از گویشوران تالش زبان روستای (ریک)، یکی از روستاهای بخش مرکزی شهرستان تالش و در طی حدود 2 سال، جمع‌آوری شده است. نویسنده کتاب «تُلشَه مَثَل» با عشق و علاقه خود، به سراغ انتشار این کتاب رفته و حوزه هنری گیلان نیز همراهِ نویسنده شده و با حمایت از این اثر، چاپ و نشر آن را بر عهده گرفته است.

از زهرا خسروی در مورد مسائل مالی و هزینه‌هایی که برای چاپ کتاب متقبل شده است، پرسیدیم؛ اینکه آیا «تُلشَه مَثَل» که بیشتر برای تالش‌زبانان و یا پژوهشگران و زبان‌شناسان تالیف شده است، آورده مالی هم برایش داشته است؟ او اینگونه پاسخ می‌دهد: هزینه‌های رسیدن کتاب به مرحله چاپ را خودم پرداخت کردم و با توجه به اینکه چاپ و نشر اثر را حوزه هنری گیلان به عهده داشته و فروش حاصل از آن نیز متعلق به حوزه هنری گیلان است، انگیزه من بیشتر ثبت و ضبط فرهنگ غنی شهر تالش بود.

وی می‌افزاید: متاسفانه لهجه‌ها و گویش‌های محلی در معرض انقراض هستند و مکتوب کردن فرهنگ عامه، باید یکی از مهم‌ترین برنامه‌های ما باشد و هر کدام از افراد جامعه که می‌تواند در حفظ میراث شفاهی قدمی بردارد، نباید بی‌تفاوت از کنار آن بگذرد و باید در حد توان خود، برای حفظ این گنجینه ارزشمند، که به مرور زمان به زیر خاکستر می‌رود، اقدامی کند.


خسروی که از تالش زبانانِ بخش مرکزی شهرستان تالش است، نزدیک ۲۰ سال است که ساکن شهرستان رشت است. او به زبان تالشی سخن می‌گوید و به گفته خودش، هر جا که فکر کند می‌شود به تالشی صحبت کرد، حتماً تالشی صحبت می‌کند.

او در ادامه این گفتگو، به مشکلات موجود در جمع‌آوری مثل‌ها هم اشاراتی می‌کند و می‌گوید: داده‌های این کتاب، به صورت میدانی جمع‌آوری شده است. البته این نوع پژوهش مشکلات خاص خود را به همراه دارد و آن هم، یافتن افرادی است که ذوق و قریحه این کار را داشته باشند و یا هم‌صحبتی با افراد کهنسالی که بتوانند در این راه به ما کمک کنند. گرچه خودم گویشور «تالش ریک» هستم؛ ولی فقط به شمّ زبانی خود اعتماد نکردم و با حضور در جمع گویشوران، سعی در جمع‌آوری صحیح امثال و حکم کرده‌ام و به دلیل فاصله مکانی خود از حوزه مورد تحقیق و همچنین نبودِ کسانی که به زبان «تالشی ریک» مسلط باشند، دشواری‌های زیادی در گردآوری اثر متحمل شدم.

این پژوهشگر می‌افزاید: گاهی برای یافتن شکل نهایی یک مثل و نیز برای تحلیل و کاربرد آن باید از چندین نفر پرسش می‌شد تا در حد امکان کاربرد درستی از آن به دست آید. در این کتاب ابتدا امثال جمع‌آوری شده و هر کدام از آنها نخست به خط فارسی و سپس به خط لاتین آوانویسی شده است. سپس به صورت مختصر تحلیل و تا حدودی دسته بندی شدند. در مجموع این اثر در سه فصل «کلیات بحث»، «گیلان و سرزمین تالش» و «امثال و حکم و کنایات تالشی ریکی» در 212 صفحه تدوین و به چاپ رسیده است.

در پایان خانم خسروی ضمن تشکر از تمام کسانی که او را در جمع‌آوری و تدوین کتاب یاری کرده‌اند، اشاره کرد که در آینده، تمام تلاش خود را به کار می‌گیرد تا قدم‌های دیگری برای فرهنگ تالش بردارد و کتاب‌های دیگری در مورد شهرستان تالش به نگارش درآورد.

یادآور می‌شود؛ کتاب «تُلشَه مَثَل» سال 1400 در 500 نسخه توسط انتشارات «ماه مینو» و به قیمت 50 هزار تومان به چاپ رسیده و علاقمندان می‌توانند علاوه بر کتابفروشی‌های شهر رشت، نسخه pdf آن را از سایت و اپلیکیشن «طاقچه» و «بازار مج» خریداری کنند.

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

جهان پرآشوب بورس پاریس... توصیف و تحلیل جایگزین موقعیت و داستان حماسی... سوداگر و بنده پول است... ورشکسته است و در این شرایط در پی تأسیس بانک... از دربانِ روزنامه گرفته تا استاد دانشگاه و وکیل مجلس به تبی یگانه گرفتار می‌آیند: تب پول و کسب سود بیشتر... به همه اطمینان می‌دهد که میل به ثروت‌اندوزی و کسب سود یگانه انگیزه راستین ادامه زندگی است ...
روایت زوجی که هم در پشت دوربین (در حین ساخت فیلم) و هم در جلوی آن به یکدیگر دل می‌بازند... دخترک وحشت زده‌ای بود که مطلقا به قابلیت‌های خودش اطمینانی نداشت. می‌ترسید روی پرده ظاهر شود... با اینکه سهم زیادی در کشف و معرفی ویلیام فاکنر و به ویژه دست‌گیری از او در ایام بی پولی‌اش داشته، اما با فروتنی از نقش و اهمیت بسیار زیاد او در فیلمهایش می‌گوید ...
برخی دولت‌ها غارتگر هستند؛ یعنی رهبرانشان غیر از غارت منابع کشور دستاوردی برای ملتشان ندارند، هیچ اراده‌ای هم برای توسعه ندارند... دولت‌های توسعه‌گرا به دو نوع دموکراتیک و اقتدارگرا تقسیم می‌شوند... توسعه را به‌عنوان هدف کانونی خود در نظر می‌گیرد و کلیه اهداف دیگر را به نفع توسعه به حاشیه می‌راند؛ یعنی اهدافی مثل عدالت یا مثلاً دموکراسی و آزادی‌های مدنی... دیوان‌سالاری‌های کارآمد، شایسته‌سالار، فنی، به دور از حاشیه‌های سیاسی... بستر بین‌المللی مناسب ...
با وجود تخیل شاعرانه، حقیقتی تاریخی را روایت کرده است... دختر ارشد آسیابان فقیری است دارای چهار فرزند... در کنار غار ماسابیل به دیداری نایل می‌آید و نخستین بار «بانو»ی خود را می‌بیند... خانواده، مدرسه، مقامات غیردینی و مقامات روحانی، همگی علیه او متحد می‌شوند... عبور بی‌واسطه‌ی وجه الهی به وجه بشری از طریق تقوای عشق... نخستین معجزه بهبود جوانی‌ست که از زمان تولد فلج بود ...
بیسمارک بعد از سی سال تلاش آلمان ملوک‌الطوایفی را به کشوری یکپارچه تبدیل کرده است... زندگی اجتماعی آلمان‌ها پس از بحران‌ها... ما چه دعوایی با همدیگر و با بقیه دنیا داریم؟... چرا ما بجنگیم؟ بگذارید مقامات بجنگند... از هفده‌سالگی یهودیت را ترک ‌کرد و کاتولیک شد... از آمیخته عدالت‌خواهی، آزادی‌خواهی و ناسیونالیسم، عنصر ناسیونالیسم می‌ماند و شدت بیشتری می‌یابد ...