فارس: علیرضا قزوه مدیر مرکز تحقیقات فارسی و رییس انجمن ادبی دهلی گفت: در میان ده نسخه از قدیمی‌ترین نسخ دیوان حافظ در دنیا، سه نسخه در هندوستان نگهداری می‌شود و سهم هند و شبه قاره در داشتن شروح و دیوان‌های خطی و سنگی حافظ سهمی چشمگیر است.

وی به وجود نسخه‌ای مشهور به نسخه مغولیه هند اشاره کرد که مهر پادشاهان بزرگ هند همچون اکبر و جهانگیر و شاه جهان و ... بر روی آن وجود دارد و اظهار داشت: این پادشاهان از روی این دیوان فال می‌گرفتند و در روزهای شادی و سختی از روح حافظ کمک می‌خواستند. این نسخه در کتابخانه خدابخش شهر پتنا نگهداری می‌شود و یک بار هم در هند چاپ شده است.

قزوه گفت: قدیمی‌ترین نسخه از نسخ خطی دیوان حافظ هند در موزه سالار جنگ حیدرآباد نگهداری می‌شود که متعلق به سال 813 است که در یک جُنگ منتخب از اشعار 16 شاعر فارسی حاوی 47 غزل حافظ نیز هست.

این شاعر اظهار داشت: این نسخه پنجمین نسخه قدیمی حاوی غزلیات حافظ است. نسخه حافظ کتابخانه آصفیه حیدرآباد نیز هشتمین نسخه قدیمی حافظ در دنیاست که 357 غزل حافظ را دارد و نسخه بعدی نسخه‌ای است متعلق به کتابخانه‌ای در ایالت اترارپرادش به نام نسخه گورکپوری که 434 غزل حافظ دارد که در سال 824 هجری قمری کتابت شده است.

 

جلد سوم از جایی آغاز می‌شود که دو بحث قبلی به سیاست می‌رسند: اگر آزادی به قانون عمومی و نظم غیرمتمرکز نیاز دارد، چگونه باید قدرت سیاسی را مهار کرد؟ در واقع، کتاب از اقتصاد شروع نمی‌شود و به سیاست ختم نمی‌شود؛ بلکه از محدودیت دانش انسان آغاز می‌کند و به محدودیت قدرت انسان می‌رسد... زبان، عرف، بخش مهمی از حقوق و البته بازار، بدون طراحی و برنامه‌ریزی ایجاد شده و حاصل مشارکت میلیون‌ها انسان است... آیا انسان می‌تواند جامعه را به‌طور عقلانی و از بالا طراحی کند؟ ...
نویسنده سعی دارد به این پرسش اساسی پاسخ دهد که آیا مشروعیت و ساختار حاکمیت در اسلام می‌تواند بر پایه‌ی عقد «وکالت» (نمایندگی از طرف مردم و شهروندان) استوار باشد یا لزوماً باید در قالب «ولایت» تعریف شود؟... در اسلام، هیچ‌کس بر دیگری حق حکومتِ تحمیلی ندارد؛ بلکه این حقِ خودِ انسان‌هاست که برای اداره‌ی زندگی اجتماعی‌شان، نماینده و وکیل انتخاب کنند. بنابراین، مشروعیتِ اعمال قدرت در دولت، از تنفیذ و توکیل آحاد شهروندان نشأت می‌گیرد ...
پرسش اصلی رمان صرفاً این نیست که آیا آرمان‌ها شکست خورده‌اند یا نه.پرسش عمیق‌تر این است: انسان پس از شکست آرمان‌ها چگونه می‌تواند همچنان معنا و هویت خود را حفظ کند؟... پاسخی که ابراهیم برمی‌گزیند، نه پیروزی است و نه تسلیم. او راهی دیگر را انتخاب می‌کند: پذیرفتن شکست تاریخی، بدون آنکه به خیانت، گریز از واقعیت یا انکار زندگی پناه ببرد ...
گویی انسان‌ها ترمزِ خود را از دست داده‌اند و آن کُدِ اخلاقی که نگهبان عقل سلیم بود، فروریخته است. در دنیای امروز، همه می‌خواهند فاشیست باشند؛ یعنی می‌خواهند نفرت، محورِ زندگی‌شان باشد... ما با گوشت و پوست خود احساس کردیم «دیگری» بودن چه معنایی دارد... نوشتن پاسخی است به بی‌عدالتی‌هایی که ما را احاطه کرده‌اند، و در عین حال، ستایشی است از زیبایی زندگی و شادی‌هایش ...
انسان‌ها با ترس، طمع، امید، حسرت و مقایسه زندگی می‌کنند و همین احساسات، حتی در آگاه‌ترین افراد، تصمیم‌های مالی را شکل می‌دهد. از این منظر، «روان‌شناسی پول» بیش از آنکه درباره پول باشد، کتابی درباره انسان معاصر و رابطه پرتنش او با مفهوم ثروت و دارایی است... اوزل به‌جای ارائه نسخه‌های مستقیم یا توصیه‌های دستوری، تجربه زندگی سرمایه‌گذاران، کارآفرینان، میلیاردرها و حتی افراد عادی را روایت می‌کند و از دل این داستان‌ها روایت خود را برمی‌سازد و بحث را به پیش می‌راند ...