کتاب «از پاریس تا جنگل: نکات مکتومی از تاریخ معاصر ایران (خاطرات غلامعلی انصاری)» به کوشش و اهتمام پرویز انصاری و امید روحانی از سوی انتشارات پرشکوه منتشر شد.

از پاریس تا جنگل: نکات مکتومی از تاریخ معاصر ایران (خاطرات غلامعلی انصاری)

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا،‌ این کتاب خاطرات و زندگی‌نامه شخصی است که در اصفهان دهه‌های آخر سده قبل و دوره قاجار به دنیا آمده است. نوجوانی و جوانی را در پاریس سال‌های قبل از جنگ جهانی اول، عشق و ازدواج در سوئد، سال‌های دهه جاز در آمریکای آغاز مدرنیسم، ایران پهلوی اول، جنگ جهانی دوم و سال‌های تلاطم‌های سیاسی دهه‌های استقرار و قدرت‌یافتن پهلوی دوم را دیده است.

در این کتاب زندگی مردی مرور شده است در متلاطم‌ترین دوره‌های تاریخی این سرزمین و از نگاه و قلم مردی که اهل اصول بود و از اصول خودش تخطی نمی‌کرد و اهل ملاحظات عرفی و فرهنگی این سرزمین پیچیده و چندوجهی نشده بود و طبعاً از این «بازی» خارج شده بود. مردی که سال‌های بازنشستگی و تنهایی، با حرمان و حسرت به عمر رفته و تلاش‌های قدرندیده و میهن‌دوستی بی‌حاصلش با عشق و تلخی نگاه انداخته و با دقت و وسواس همه را ظرف چند ماه به رشتۀ تحریر درآورده است.

غلامعلی انصاری (1274 ـ 1352) در مقدمه خود بر این خاطرات نوشته است: «بنا بر تشخیص و توصیه دوستان و آشنایان و تصدیق خودم اقدام به نوشتن و جمع‌آوری این خاطرات زندگی و یادداشت‌های پراکنده در هر قسمت نه‌فقط اشتغال بی‌ضرری بلکه ممکن است در خلال آن مطالب سودمندی برای کسانی که احیاناً آنها را بعد از من بخوانند دربر داشته باشد. این است که شروع به نوشتن آن نمودم. فصول مختلف خاطرات که به ترتیب تاریخ وقوع تنظیم شود، در تاریخ‌هایی که در آخر هر کدام درج است، تحریرش و تطبیق با تقدم و تأخر جریان وقایع نمی‌کند؛ زیرا اقدام به انشا آن فصول تابع حاضربودن افکارم بود».

نویسنده خاطرات و یادداشت‌های روزانه خود را در سال 1351 یعنی در اوج قدرت حکومت پهلوی و ساواک به قصد انتشار آغاز نموده است. به این دلیل در حین تألیف، سانسورهای الزامی به‌ویژه درباره فعالیت‌های انقلاب جنگل، فساد در ارتش، عدم شرکت در کودتای 28 مرداد و استفاده از واژه‌های متداول و به‌ویژه القاب اجباری در آن زمان را خود شخصاً مراعات کرده است.

با درنظر گرفتن معروفیت نویسنده به انقلابی بودن، هشدار دادن سرلشکر رزم‌آرا رئیس وقت ستاد ارتش به شخص شاه در تاریخ شانزدهم شهریور 1322 ساعت یازده صبح، مبنی بر اینکه با انتصاب انصاری به ریاست ستاد ارتش در مدت یک هفته نه اعلیحضرت و نه من وجود خواهیم داشت، نیز قابل درک است.

کتاب «از پاریس تا جنگل: نکات مکتومی از تاریخ معاصر ایران (خاطرات غلامعلی انصاری)» با فرمان عضویت در شورای انقلاب جنگل به امضای شخص میرزا کوچک‌خان جنگلی، پیش‌گفتار دکتر پرویز انصاری: فرزند مؤلف، مقدمه دکتر روحانی و مقدمه مؤلف آغاز می‌شود و در دو قسمت با عناوین خاطرات زندگی و چندی از تألیفات مرحوم غلامعلی انصاری به شرح این مساله می‌پردازد.

دوران طفولیت و تحصیل، اولین بی‌عدالتی، اولین تجربه برای شرکت در یک نهضت انقلابی، خدمت در بریگارد مرکزی و یک منظرۀ یأس‌آور، فکر مهاجرت از ایران، افسر، من و قزاقخانه، شرکت در نهضت انقلابی جنگل، ورود به ارتش متحدالشکل و مأموریت دانشگاه عالی جنگ پاریس،‌ مرکز مطالعات تاکتیکی عالی توپخانه، کفالت رکن سوم ارکان حرب کل قشون، اردوکشی جنوب، اداره تفتیش کل، لشکر اول گارد پیاده، شرکت توشه، وزارت راه، وزارت دارایی، مراجعت مجدد به ارتش، فرماندهی دانشکده افسری، میسیون نظامی امریکایی، معاونت وزارت جنگ، اداره دادرسی ارتش، دسته‌بندی ارتش، معاونت ستاد ارتش، فرماندهی لشکر اصفهان، پایان خدمت در ارتش، در جستجوی کار با درآمد بالا، جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران و شرکت‌های تعاونی فصل‌های بیست‌و نه گانه کتاب را شامل می‌شود.

در قسمت دوم کتاب با نام چندی از تألیفات مرحوم غلامعلی انصاری نیز به جنگ و گریز، ‌آذربایجان، ازخودگذشتگی یا غریزه بقای اجتماعی، وظیفه، راه کامیابی، شرکت تعاونی اعتبار و مسکن ایران، شرکت تعاونی اعتبار و مسکن ایران، نیکی‌های نسنجیده، ساده‌ترین راه‌حل مشکل مسکن در تهران، باز چند کلمه در اطراف شرکت‌های تعاونی، چندین صفحه از وصیت‌نامه سیاسی مؤلف و برای زندگی بهتر چه معتقدتی باید داشته باشیم در شش جزوه آمده است.

برخی از مقالات و نوشتارها و صفحاتی از وصیت‌نامه سیاسی نویسنده به تاریخ اسفندماه 1351 و به خط خود مؤلف در قسمت دوم جداگانه آورده شده است. این نوشتارها درباره تعاون ملی، احیای نیروی انسانی، تقویت روح سلحشوری، تحکیم وحدت ملی، بالابردن سطح نیروی اخلاقی جامعه، حیاتی بودن هدایت افکار، دوری از خرافات اخلاقی و ... است.

کتاب «از پاریس تا جنگل: نکات مکتومی از تاریخ معاصر ایران (خاطرات غلامعلی انصاری)» به کوشش و اهتمام پرویز انصاری و امید روحانی با شمارگان 500 نسخه و بهای 150 هزار تومان از سوی انتشارات پرشکوه منتشر شد.

................ هر روز با کتاب ................

آثاری از این دست فقط ما را عالم‌تر یا محقق‌تر نمی‌کنند، بلکه حال ما را خوش‌تر و خوب‌تر می‌کنند... می‌گوید مفاهیم اخلاقی 8 تاست... ما نخست قهرمانان اخلاقی و قدیسان اخلاقی و فرزانگان اخلاقی (به صورت خلاصه اسوه‌های اخلاقی) را تشخیص می‌دهیم، سپس می‌گوییم هر چه در اینها هست، از نظر اخلاقی خوب یا درست یا فضیلت است... اما ما نمی‌توانیم به احساسات و عواطف صرف تکیه کنیم... ممکن است کسی از یک جنبه الگو باشد و از جنبه‌های دیگر خیر... پس ما معیاری مستقل از وجود الگوها یا اسوه‌ها داریم! ...
شناخت ما از خودمان را معطوف به نوشته‌های غیرایرانی کردند... سرنوشت تاسیس پارلمان در ایران با مشاهدات سفرنامه‌نویسان گره خورده... مفهوم و کارکرد پارلمان در اواخر دوره ناصری... مردم بیشتر پیرو و تابع بودند، یعنی متابعت و اطاعت از دالِّ سیاسی مرکز قدرت، امری پذیرفته شده تلقی می‌شده ... مشورت برای نخبگان ایرانی اغلب جنبه تاسیسی نداشته و تنها برای تایید، ‌همفکری و یاری‌دهندگی به شاه مورد استفاده قرار می‌گرفته... گفت‌وگو و تعاملی بین روشنفکران ملی‌گرا و روحانیون مشروطه‌خواه ...
با خنده به دنیا آمده است... به او لقب سفیر شادی، خنده و گشاده‌رویی می‌دهند... از لرزش بال حشره‌ای تا آه زنی در حسرت عشق را می‌تواند بشناسد و تحلیل کند... شخصیتی که او به‌عنوان معجزه‌گر در روابط انسانی معرفی می‌کند و قدرت‌اش را در برقراری و درک ارتباط با آدم‌ها و سایر موجودات به‌تفصیل نشان می‌دهد، در زندگی شخصی خود عاجز از رسیدن به تفاهم است ...
سرچشمه‌های ایران‌دوستی متعدد هستند... رفتار دوربین شعیبی در مکان مقدسی مثل حرم، رفتاری سکولاریستی است... جامعه ما اما جامعه بیماری است و این بیماری عمدتا محصول نگاه سیاسی است. به این معنا که اگر گرایش‌های دینی داری حتما دولتی و حکومتی هستی و اگر می‌خواهی روشنفکر باشی باید از دین فاصله بگیری... در تاریخ معاصر همین روس‌ها که الان همه تکریم‌شان می‌کنند و نباید از گل نازک‌تر به آنها گفت، گنبد امام رضا (ع) را به توپ بستند اما حرم امن ماند ...
با بهره‌گیری از تکنیک کات‌آپ و ‌تکه‌تکه کردن روایت، متن‌هایی به‌ظاهر بریده‌ و ‌بی‌ربط را نوشته ‌است، تکه­‌هایی که در نهایت همچون پازلی نامرئی خواننده را در برابر قدرت خود مبهوت می‌کند... با ژستی خیرخواهانه و گفتاری مبتنی بر علم از هیچ جنایتی دریغ نمی‌کند... مواد مخدر به نوعی تسلط و کنترل سیستم بدن ‌ِفرد معتاد را در دست می‌گیرد؛ درست مانند نظام کنترلی که شهروندان بدون آن احساس می‌کنند ناخوش‌اند، شهروندانی محتاج سرکوب امیال­شان... تبعید‌گاهی‌ پهناور است که در یک کلمه خلاصه می‌شود: مصونیت ...