کتاب «شریعت، سلطنت و طریقت در دوره قاجار» نوشته سمیه ارغیانی به همت انتشارات زحل به چاپ رسید.

شریعت، سلطنت و طریقت در دوره قاجار» نوشته سمیه ارغیانی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، مؤلف در این اثر با نگاه تحلیلی به رابطه سه نهاد مهم در دوره قاجار یعنی: شریعت، سلطنت و طریقت، پرداخته است. طبق این تحلیل، در دوره دو شاه اول، یعنی آقا محمدخان و فتحعلی شاه، گفتمان شریعت بر طریقت غلبه داشته و در دوره محمد شاه گفتمان طریقت بر شریعت غلبه کرده است.

درباره مناسبات سه نهاد فوق، مولف سه تحلیل ارائه می‌دهد:
۱. گفتمان شریعت با سلطنت که خود در دو بخش گفتمان قدرت محور_از سوی علما_ و گفتمان تمکین محور _از سوی پادشاه_ اعمال شده است.
۲. گفتمان طریقت با سلطنت که در دو بخش گفتمان ارادت محور _ از سوی پادشاه_و گفتمان ولایت محور _ از سوی صوفیان_ است.
۳. گفتمان شریعت با طریقت که این مهم نیز با دو هدف گفتمان تکفیر محور و گفتمان تایید محور صورت پذیرفته است.

در فصل آخر نیز بیان شده است که جریان شیخیه با استفاده از گفتمان «معنا محور» با نهاد سلطنت رفتار می‌کرد، که البته در یک چرخش مفهومی تبدیل به گفتمان «مهدویت محور» گردید. رفتار نهاد سلطنت با هر یک از نهادها یا جریان‌های فکری، عامل قدرت‌گیری و در نتیجه گسترش و غلبه آن گفتمان شده است. از این رو هر نهاد یا جریان فکری سعی در نزدیک شدن به اهرم قدرت یعنی «نهاد سلطنت» داشته است.

ارتباط گسترده‌ نهاد شریعت با سلطنت که از دوره‌ صفوی شروع شده بود، در ایران عصرِ قاجار نیز ادامه داشت. در این دوره – یعنی از سلطنت آقامحمد خان تا پایان حکومت محمدشاه – علاوه بر نهاد شریعت، طریقت و نیز به‌صورت محدود، اسماعیلیه، تلاش کردند تا با نهاد سلطنت مرتبط شده و از این رهگذر، گفتمان غالب را شکل دهند؛ از سوی دیگر، گرایش فکری شیخیه، نیز سعی در ارتباط با دربار و کسب قدرت معنوی داشت. لذا مشاهده می‌شود که نهاد شریعت با گفتمان «قدرت محور» با نهاد سلطنت مواجه می‌شود و نهاد تصوف با گفتمان «ولایت محور» برخورد می‌کند؛ شیخیه نیز از گفتمان «معنا محور» استفاده می‌کند که در یک چرخش مفهومی، تبدیل به گفتمان «مهدویت محور» می‌شود.

در قبال این گفتمان‌ها نیز، دربار رویه‌ خاصی در پیش می‌گیرد و برخی را به لطف می‌پذیرد و برخی را به قهر می‌راند. در واقع، این رفتار نهاد سلطنت با هریک از نهادهای بررسی شده، عامل قدرت‌گیری و در نتیجه گسترش آن می‌گردد و رویکردِ گفتمانیِ نهاد غالب را با دیگر نهادها مشخص می‌کند.

انتشارات زحل کتاب «شریعت، سلطنت و طریقت در دوره قاجار» نوشته دکتر سمیه ارغیانی را در 151 صفحه به بهای 100 هزار تومان به چاپ رساند.

................ هر روز با کتاب ...............

همه انسان‌ها عناصری از روباه و خارپشت در خود دارند و همین تمثالی از شکافِ انسانیت است. «ما موجودات دوپاره‌ای هستیم و یا باید ناکامل بودن دانشمان را بپذیریم، یا به یقین و حقیقت بچسبیم. از میان ما، تنها بااراده‌ترین‌ها به آنچه روباه می‌داند راضی نخواهند بود و یقینِ خارپشت را رها نخواهند کرد‌»... عظمت خارپشت در این است که محدودیت‌ها را نمی‌پذیرد و به واقعیت تن نمی‌دهد ...
در کشورهای دموکراتیک دولت‌ها به‌طور معمول از آموزش به عنوان عاملی ثبات‌بخش حمایت می‌کنند، در صورتی که رژیم‌های خودکامه آموزش را همچون تهدیدی برای پایه‌های حکومت خود می‌دانند... نظام‌های اقتدارگرای موجود از اصول دموکراسی برای حفظ موجودیت خود استفاده می‌کنند... آنها نه دموکراسی را برقرار می‌کنند و نه به‌طور منظم به سرکوب آشکار متوسل می‌شوند، بلکه با برگزاری انتخابات دوره‌ای، سعی می‌کنند حداقل ظواهر مشروعیت دموکراتیک را به دست آورند ...
نخستین، بلندترین و بهترین رمان پلیسی مدرن انگلیسی... سنگِ ماه، در واقع، الماسی زردرنگ و نصب‌شده بر پیشانی یک صنمِ هندی با نام الاهه ماه است... حین لشکرکشی ارتش بریتانیا به شهر سرینگاپاتام هند و غارت خزانه حاکم شهر به وسیله هفت ژنرال انگلیسی به سرقت رفته و پس از انتقال به انگلستان، قرار است بر اساس وصیت‌نامه‌ای مکتوب، به دخترِ یکی از اعیان شهر برسد ...
تجربه‌نگاری نخست‌وزیر کشوری کوچک با جمعیت ۴ میلیون نفری که اکنون یک شرکت مشاوره‌ی بین‌المللی را اداره می‌کند... در دوران او شاخص سهولت کسب و کار از رتبه ١١٢ (در ٢٠٠۶) به ٨ (در ٢٠١۴) رسید... برای به دست آوردن شغلی مانند افسر پلیس که ماهانه ٢٠ دلار درآمد داشت باید ٢٠٠٠ دلار رشوه می‌دادید... تقریبا ٨٠درصد گرجستانی‌ها گفته بودند که رشوه، بخش اصلی زندگی‌شان است... نباید شرکت‌های دولتی به عنوان سرمایه‌گذار یک شرکت دولتی انتخاب شوند: خصولتی سازی! ...
هنرمندی خوش‌تیپ به‌نام جد مارتین به موفقیت‌های حرفه‌ای غیرمعمولی دست می‌یابد. عشقِ اُلگا، روزنامه‌نگاری روسی را به دست می‌آورد که «کاملا با تصویر زیبایی اسلاوی که به‌دست آژانس‌های مدلینگ از زمان سقوط اتحاد جماهیر شوروی رایج شده است، مطابقت دارد» و به جمع نخبگان جهانی هنر می‌پیوندد... هنرمندی ناامید است که قبلا به‌عنوان یک دانشجوی جوان معماری، کمال‌گرایی پرشور بوده است... آگاهیِ بیشتر از بدترشدنِ زندگی روزمره و چشم‌انداز آن ...