کتاب «جستاری در خصوص فاهمه بشری» [An Essay Concerning Human Understanding] نوشته جان لاک [John Lockeبا ترجمه کاوه لاجوردی توسط نشر مرکز منتشر و راهی بازار نشر شد.

جستاری در خصوص فاهمه بشری» [An Essay Concerning Human Understanding] نوشته جان لاک [John Locke]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، جان لاک، متولد ۱۶۳۲ و درگذشته به سال ۱۷۰۴، یکی از مهم‌ترین مفسران نظریه قرارداد اجتماعی و ازجمله پیروان مکتب تجربه‌گرایی فلسفی است. کتاب «جستاری در خصوص فاهمه بشری» هم اولین و مفصل‌ترین متن نظام‌مند در مکتب تجربه‌گرایی است. برنارد راسل در تاریخ فلسفه غرب خود، لاک را از پرنفوذترین فلاسفه دوران مدرن دانسته است.

اولین ‌ویراست این‌کتاب سال ۱۶۸۹ منتشر شد و همان‌زمان مورد استقبال گروه‌های فلسفی قرار گرفت. این‌کتاب تا زمان مرگ لاک، بارها ترجمه و تجدیدچاپ شد. برهان‌های متعدد برای این‌که انسان فاقد ایده فطری است، کیفیات اولیه و ثانویه، حافظه امر نامتناهی، ضرورت و اختیار، هویت شخصی، ذات واقعی و ذات نامی، نام جوهرها، دانش شهودی و برهانی، نقص‌های زبان، علم انسان درباره خدا، نسبت ایمان و خرد و ... از جمله موضوعاتی هستند که لاک در این‌اثر خود به آن‌ها پرداخته است.

آخرین ویراست «جستاری در خصوص فاهمه بشری» سال ۱۷۰۰ منتشر شد و ترجمه فارسی پیش‌رو از آن هم، با استفاده از متن چاپ‌شده در سال ۱۹۷۵ ارائه شده است. مترجم کتاب در ابتدای این‌اثر، توضیحات کاملی درباره ویژگی‌های انشایی و محتوایی کتاب لاک آورده و شیوه ترجمه خود را هم تشریح کرده است. او مطالبی از مقدمه خود را هم به ویژگی‌های ترجمه فرانسوی این‌کتاب و همچنین ترجمه فارسی صادق رضازاده‌شفق اختصاص داده است.

کاوه لاجوردی درباره کتاب «جستاری در خصوص فاهمه بشری» می‌گوید متن لاک گرچه سخت‌خوان است، این‌سخت‌خوانی عمدتا ناظر به سخت‌خوان‌بودن و طولانی‌بودن جمله‌هاست. تا جایی که به محتوا مربوط می‌شود، متن کمابیش روشن است و حتی در مواضع متعددی پرگویانه و پرتفصیل است. بنابراین به گمان مترجم اثر، این‌فرازهای کتاب نیازی به توضیح ندارند. و توضیحی اگر لازم بوده، کار فردی لاک‌شناس بوده نه مترجم. لاجوردی پیش از شروع متن اصلی کتاب، واژه‌نامه انگلیسی به فارسی اثر لاک را هم آورده است.

عناوین اصلی کتاب پیش‌رو به‌ترتیب عبارت‌اند از:

رقعه تقدیمی، رقعه به خواننده، فهرست، فهرست همراه با خلاصه قسمت‌ها، کتاب یک، کتاب دو، کتاب سه، کتاب چهار، توضیحات مترجم، نمایه.

در قسمتی از این‌کتاب می‌خوانیم:

بنابراین بعد از رعایتِ قواعدِ پیش‌گفته، گاهی برای مسلم‌کردنِ معنی واژه‌ها ضروری است که معنایشان اعلام بشود؛ در جایی که یا کاربردِ عمومیْ معنا را غیرقطعی و شُل رها کرده باشد؛ (مثل کاری که در بیشتر نام‌های ایده‌های بسیارپیچیده کرده است) یا در جایی که کسی آنها را به مفهومی به کار ببَرد که به نحوی خاص خودِ اوست؛ یا در جایی که اصطلاح، چون در بحثْ بسیار پراهمیت است و بحث عمدتا حول آن است، در معرض ابهام یا اشتباهی باشد.

۱۳. همان‌طور که ایده‌هایی که واژه‌های انسان‌ها بر آنها دلالت می‌کنند از قسم‌های متفاوتی‌اند: همان‌طور هم نحوه شناساندنِ ایده‌هایی که واژه‌ها بر آنها دلالت می‌کنند، وقتی که مجالی برای این کار باشد، متفاوت است. چرا که گرچه تعریف‌کردنْ راهِ درستِ شناساندنِ معنای مناسبِ واژه‌ها انگاشته می‌شود؛ ولی بعضی واژه‌ها هستند که تعریف نخواهند شد، همان‌طور که واژه‌های دیگری هستند که معنای مشخص‌شان جز از طریق تعریف نمی‌تواند شناسانده شود: و شاید، گروه سومی که تا حدی در هر دو گروهِ دیگر سهیم باشند،‌ چنانکه در نام‌های جوهرها و حالات و ایده‌های بسیط خواهیم دید.

این‌کتاب با ۶۸۴ صفحه مصور، شمارگان ۸۰۰ نسخه و قیمت ۱۸۵ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

داستان که نه، قصه هم نیست... سبک روایت همان سبک خاص نویسنده در کتابهای روایت فتح است: پیش بری روایت به سبک پس و پیش گفتن وقایع در عین به هم پیوستگی برای در تعلیق نگه داشتن مخاطب... جراحی اختلاف نظرهای علمای نجف بخصوص درباره اضلاع مثلث حکومت، مردم و حوزه؛ که مهمترین انگیزه شهید صدر برای ما شدن و بزرگترین سد در مقابل او نیز بوده است، کار بسیار سختی است که نویسنده از پس آن برنیامده ...
می‌گویند شهریار ماکیاولی همیشه کنار تخت استالین است. غیر از این هم از او انتظار نمی‌رفت: پس از این کتاب، هیچ سخن به‌واقع مهمی درباره اخلاقیات سیاسی گفته نشده است... خوانش این آثار باید در ارتباط و تعامل با محیط صورت گیرد... اثر منفور و مهوّع آدولف هیتلر هم در کنار کتاب‌های خردمندانی همچون هابز و لاک و مونتسکیو و برک و دوتوکویل و هایک و رالز، فصلی را به خود اختصاص داده است. ...
خود را آنارشیستی می‌داند که به دموکراسی عشق می‌ورزد... در جنبش‌های دانشجویی خشونت‌آمیز حضوری فعال داشته است و سپس راهی آمریکا می‌شود و در گروه نمایشی دوره‌گرد نقش ایفا می‌کند. او مجددا به ژاپن برمی‌گردد و سرآغاز شورش‌های دیگری در روستای اجدادی‌شان می‌شود... کره‌ای‌ها به‌عنوان برده از وطن‌شان به ژاپن آورده شده‌اند و تحت استعمار ژاپنی‌ها قرار دارند ...
همۀ فکر و ذکرش این است که جوک‌های خوب تعریف کند تا تحویلش بگیرند و خودی نشان دهد ولی ماجرا همیشه آن‌گونه که او می‌خواهد پیش نمی‌رود... بخش مهمی از کتاب به تقابل نسلی در قالب ماجرای درگیری‌های پوتر با پسرش اختصاص دارد. پوتر که معتقد است جوانک‌ها تهوع‌آورند، نه از زبان جاهلانه و عامیانه پسرش سر درمی‌آورد و نه از برنامه‌های تفریحی او... سراسر رمان پر است از کلاه‌های گشادی که از تعمیرکار گرفته تا بقال و سبزی‌فروش و همکار و رئیس و فرزند و دوست سرش گذاشته‌اند ...
بخش‌هایی که ناظر به تأیید بخشی از سیره خلفای راشدین توسط امام حسین(ع) بود را ترجمه نکرده بود... اگر سیره ائمه(ع) را کج بفهمیم، دینداری امروز نیز به صورت منحرف شکل می‌گیرد و این اتفاق‌ها زیاد رخ داده است... تئوری‌های مهمی برای مطالعه متن و انکشاف تاریخ از دل متن‌ها پیدا شده‌اند... یا ائمه(ع) را عصری می‌کنیم و یا سیاست‌ امروز را کهنه می‌کنیم. مثلا شورا را تبدیل به مجلس می‌کنیم و بالعکس. یا رأی و انتخابات را به بیعت ارجاع می‌دهیم ...