کتاب «اندیشه سیاسی شیخ عبدالکریم زنجانی» نوشته یوسف‌ خان‌محمدی و تهیه شده توسط پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی، از سوی موسسه بوستان کتاب تجدید چاپ شد.

به گزارش ایبنا، این اثر، برای نخستین‌بار ضمن بررسی مبانی فکری شیخ عبدالکریم زنجانی و نیز فعالیت‌های سیاسی‌اش در جهان اسلام، خواننده را با تفکر سیاسی او آشنا می‌سازد.

بر اساس مطالب کتاب، یکی از علل انحطاط مسلمانان و توسعه‌نیافتگی جهان اسلام، وجود اختلاف مذهبی و تشتت در بین آنهاست. رفع یا کم‌رنگ کردن این اختلاف‌ها از دغدغه‌های اندیشمندان مسلمان نظیر شیخ عبدالکریم زنجانی بوده است. زنجانی علاوه بر مرجعیت دینی شیعیان، استاد فلسفه اسلامی در نجف اشرف و آشنا به مبانی فلسفه غرب بود. در اندیشه شیخ عبدالکریم زنجانی، عمده‌ترین علت انحطاط مسلمانان، اختلافات مذهبی است و برای غلبه بر مشکلات جهان اسلام باید به اسلام اصیل برگشت و به تعالیم آن عمل کرد. بررسی اندیشه زنجانی درباره حکومت اسلامی، اقتصاد و اخلاق اسلامی، هم در فهم نظریه علمای شیعه درباره مسائل معاصر و حکومت اسلامی در دوره غیبت مفید است و هم از نتایج تحقیقات او می‌توان در بررسی مسائل و مشکلات نظام جمهوری اسلامی ایران بهره برد. پرسش اصلی اثر حاضر این است که مبانی نظری و اجتماعی اندیشه سیاسی زنجانی چیست و مولفه‌های اندیشه سیاسی وی کدام است.

در تبیین و پاسخ به این سوال، می‌توان گفت که اندیشه و عمل سیاسی شیخ عبدالکریم زنجانی، متاثر از مبانی فکری اسلامی و از نوع اصلاحی و در پی سامان‌بخشی به جهان اسلام از طریق احیای اندیشه سیاسی اسلام و تشکیل حکومت اسلامی بوده است. او براساس مبانی عقلانی، معتقد به ولایت سیاسی فقهاست، هر چند دلایل نقلی را بر این امر کافی نمی‌داند.

شیخ عبدالکریم زنجانی در تاریخ هشتم رمضان 1304 قمری در باردوق آقاجی، از روستاهای زنجان، در خانواده‌ای اهل فضیلت و علم به دنیا آمد و در شب چهارشنبه هفدهم جمادی‌الثانی 1388 هجری قمری مطابق با هجدهم شهریور 1347 هجری شمسی، در شهر نجف اشرف رحلت کرد. جد اعلای پدری او از علمای عرب اهل نجف بود که در مسافرت به مشهد مقدس به درخواست مردم در شهر زنجان مقیم شد و جد مادری او سیدمحمد مجتهد، امام جمعه زنجان بود. جد و پدر او نیز از علمای طراز اول زنجان بودند.

زنجانی تحصیلات ابتدایی و بخشی از دروس حوزوی را در زنجان گذراند و برای ادامه تحصیل به شهر تهران و سپس نجف اشرف روانه شد. او در علوم معقول و منقول تبحر وافری یافت و از مراجع زمان و اساتیدش اجازه اجتهاد گرفت.

نکته شایان ذکر، بیان موقعیت سیاسی و علمی زنجان در دوره قاجاریه است. شهر زنجان به دلیل قرار گرفتن در مسیر پایتخت به اروپا و نیز پایتخت دوم و مرکز استقرار نایب‌السلطنه یعنی تبریز، در تحولات سیاسی اجتماعی ایران نقش موثری داشت و نیز حوزه علمیه‌اش از رونق زیادی برخوردار بود؛ همین عامل زمینه تامل و تفکر زنجانی در مسائل سیاسی و اجتماعی را بیشتر فراهم ساخت.

شیخ عبدالکریم در فقه، اصول، کلام، فلسفه و دیگر علوم اسلامی بیش از 70 جلد کتاب تالیف کرده که اکثر آنها منتشر شده است.

کتاب حاضر در پنج فصل و یک خاتمه سامان یافته است که عناوین فصول پنجگانه آن از این قرارند: زمینه‌های تکوین شخصیت سیاسی، مبانی اندیشه سیاسی زنجانی، جامعه سیاسی مطلوب، معضلات و مشکلات جهان اسلام، در جست‌وجوی خروج از انحطاط.

در انتهای این اثر، نمایه‌ای از آیات، روایات و اعلام نیز درج شده است.

چاپ سوم کتاب «اندیشه سیاسی شیخ عبدالکریم زنجانی» در شمارگان 1000 نسخه، 236 صفحه و بهای 47000 ریال راهی بازار نشر شد.

تبدیل یک نظام مردمسالار به نظام استبدادی محصول یک تعامل دوسویه میان یک فردِ حاکم و یک جامعه است... او انتقاد را به معنی دشمنی با اهداف و ایده‌ها تلقی می‌کند... رسالت نجات جهان از بندگی ظالمان... «دشمن»؛ یگانه مقصر عدم کامیابی ها است... بازار رمالانِ غیب گو گرم می‌شود... خود را به‌جای ایده و نظام می گذارد. و در واقع منظور او از ایده، خود اوست که با نظام یکی شده‌است. ...
او به پاپ سینمای پاپ شهرت یافته... چگونه صد فیلم در هالیوود ساختم و هرگز پشیزی از دست ندادم... یکی از موارد درخشان کارنامه‌ او ساختن هشت فیلم بر اساس قصه‌های ادگار آلن پو است... فیلم‌سازی مستقل در هالیوود یعنی ساختن فیلم‌های کوچک، کم‌هزینه و سریع... احساسم این بود که به عنوان یک صنعت‌گر کار می‌کنم و اگر از خلال صنعت‌گریِ تمام‌عیار، امری متعالی پدید می‌آمد و بارقه‌ای از هنر ظاهر می‌شد، جای خوشحالی بود ...
ملال، جوهره و ماده اصیل حیات است... ملال‌انگیزترین وضعیت حیاتی بشر، اندیشیدن در تنهایی ست... نوعی میل به وضعیت «نیستی» و مرگ در راستای پایان بخشیدن به شرایط کنونی و ایجاد وضعیت حیات‌مند دیگری است... برای رهایی از ملال زندگی اجتماعی و آسیب‌های ناشی از آن ناگزیرند، فاصله‌ای مناسب از اجتماع و «همدیگر» داشته باشند که بتوانند تا اندازه‌ای از رنج‌های حاصل از «با هم بودن» در امان باشند... وضعیت جوجه‌تیغی‌! ...
من خیلی چیزها را ندیده‌ام، نمی‌دانم در زندان‌های کره‌شمالی چه خبر است؟... استادیوم جایی است که می‌توان دمای جامعه را آنجا سنجید. اگر بعد بازی شیشه می‌شکنند یعنی جامعه آمادگی شیشه شکستن دارد... در ساحت دین‌داری مدرن انسان ترک را به انسان ایرانی نزدیک می‌بینم... آمریکا برای بقا به عنوان ابرقدرت نیاز به وجود کشورهایی مانند کره شمالی و ایران دارد ...
کیست که ماریای راهبه با زخمی باز در سینه، تهمینه؛ مارکسیستِ بکارت ‌از دست‌ داده یا پدر خاچیک رمان‌خوان شک‌زده را از یاد ببرد؟... ناصر سوخته: باستان‌‌شناس و عاشق، مسعود سوخته: رزمنده و نیروی تحت‌الامر مهندس چمران، منصور سوخته: عکاس وقایع انقلاب، محمود سوخته: مارکسیست عاشق و طاهر: کودک و معصوم... قصه نسلی که سوخته، پسران ناکام در عشق و زندگی، جوانان در خون‌‌ شده وطن ...