ویلیام وردن [J. William Worden] استاد روان‌شناسی دانشگاه هاروارد، مطالعاتی در زمینه احوال زندگان و واکنش آنها در قبال مردن دیگران دارد. این استاد دانشگاه در تحقیقات خود، نه به خود مفهوم مرگ، بلکه به واکنش اطرافیان به این داغ پرداخته است. هرچند مباحث او برای متخصصان نگارش شده اما همان‌طور که محمد قائد، مترجم کتاب «رنج و التیام: در سوگواری و داغدیدگی» [Grief Counselling and grief therapy] می‌گوید مباحث کتاب روشن و به دور از بحث‌های مفصل در مکاتب و نظریه‌ها تدوین شده لذا برای خواننده غیرمتخصص نیز سودمند است. از سویی،کتاب «رنج و التیام، در سوگواری و داغدیدگی» اثر ویلیام وردن برای خوانندگان غیرمتخصص در اوضاع و احوال امروز جهان جذاب‌ است؛ چرا‌که فراگیری کرونا بسیاری از افراد را با مرگ ناگهانی مواجه کرد و این داغ زمانی سخت‌تر شده که دیگر برگزاری آیین خاکسپاری با کیفیت پیشین امکان‌پذیر نیست؛ به‌ طوری‌که، بارها شنیده‌ایم خانواده‌هایی که یکی از عزیزان‌شان را درکرونا از دست داده‌اند، نتوانسته‌اند با برگزار نکردن مناسک ترحیم،کنار بیایند. توضیحات ویلیام وردن نشان می‌دهد که احساس ناخوشی خانواده از عدم برگزاری آیین ترحیم به دلیل آن است که آنها نتواسته‌اند داغ خود را آرام کنند.

ویلیام وردن [J. William Worden] رنج و التیام: در سوگواری و داغدیدگی» [Grief Counselling and grief therapy]

اینکه بشر هزاران سال است برای مرگ اعضای خانواده و گروه خود، مناسک سوگواری برگزار می‌کند احتمالا یک راه‌حل تکاملی و دسته‌جمعی برای فائق آمدن از رنج داغدیگی است؛ یعنی انسان‌های پیش از ما راه‌های مختلفی را آزمون و خطا کرده‌اند تا به روشی برای قطع ارتباط فیزیکی و روانی اشخاص زنده با مردگان پیدا کنند و این‌طور به نظر می‌رسد تا حد زیادی در این کوشش موفق بوده‌اند. انگار بشر خیلی زود به مناسک سوگواری به عنوان راهی برای دفاع از روان خود در برابر غم از دست دادن عزیزانش رسیده است. وجوه نمایشی دفن و تعهد جدی اعضا اجتماعات به حضور در این مناسک نشان می‌دهد مردن و قطع ارتباط زنده‌ها همواره مهم بوده است. هر چند ممکن است این مناسک در فرهنگ‌های مختلف بازنمودهای مختلفی داشته باشد اما تمام آنها یک وجه اشتراک دارند و آن این است که: انسان برای شخصی که ارتباط فیزیکی با دنیا ندارد، مناسک برگزار می‌کند.

پژوهش‌های معاصر نیز تایید می‌کنند که آیین خاکسپاری کارکردهایی پیچیده دارد و حداقل کاری می‌کند این است که رنج داغ برای برای اطرافیان متوفی را التیام می‌بخشد. ویلیام وردن در کتابش این‌طور توضیح می‌دهد:«مراسم سوگواری اگر خوب برگزار شود، می‌تواند کمک مهمی باشد در رسیدن به فیصله سلامت بخش ماتم.» این پژوهشگر در ادامه به چند مورد از چیزهایی که در مراسم تشییع و یادبود انجام می‌دهد اشاره و می‌نویسد: این مراسم می‌تواند به فقدان، واقعیت بخشد. دیدن پیکر متوفی کمک می‌کند که واقعیت نهایی بازگشت‌ناپذیر مرگ احساس شود. اینکه شب را در کنار جسد بیدار بمانند، یا آن را در تابوت رو باز یا سربسته بگذارند به آداب و آیین‌های منطقه‌ای، قومی و مذهبی بستگی دارد. در هر حال، مزیت بزرگی است که اعضای خانواده بتوانند جسد عزیز از دست رفته را، چه در محل تدفین و چه در بیمارستان ببینند. ویلیام وردن در بیان دومین اهمیت مناسک تدفین و سوگواری می‌نویسد: مراسم تشییع و یادبود می‌تواند فرصتی باشد تا افراد فکرها و احساس‌های خود را درباره متوفی ابراز کنند. او می‌نویسد:«به زبان آوردن فکر و احساس خویش درباره متوفی بسیار مهم است و مراسم تشییع و تدفین در وجوه خوب این سنت می‌تواند چنین فرصتی را فراهم آورد.»

این استاد دانشگاه می‌نویسد:«مراسم ترحیم می‌تواند تاملی باشد بر زندگی کسی که دنیا را ترک گفته است. ممکن است بتوان اشیا و اسبابی متعلق به درگذشته را درگوشه‌ای از مراسم جای داد تا گواهی باشد بر آنچه برای متوفی مهم بوده و مراسم ترحیم این تاثیر را دارد که اندک زمانی پس از وقوع ضایعه، شبکه‌ای از حمایت اجتماعی گرداگرد خانواده مصیبت‌دیده ایجاد می‌کند و چنین حمایتی از جانب اجتماع می‌تواند در تسهیل ماتم بی‌اندازه موثر باشد. ویلیام وردن با زبان و نمونه‌هایی ساده نشان می‌دهد انسان‌ها چقدر شبیه هم در برابر سوگواری واکنش نشان می‌دهند. این محقق خیلی ساده مراحل یک سوگواری طبیعی را توضیح می‌دهد و می‌گوید حتی ممکن است نزدیکان متوفی تا چند روز بعد از مرگ، از بین رفتن او را نپذیرند و حتی ادعا کنند که او را دیده یا با او حرف زده‌اند؛ این استاد دانشگاه توضیح می‌دهد، آدم‌ها واکنش‌های عاطفی متفاوتی نسبت به متوفی از خود نشان می‌دهند؛ واکنش‌هایی که حتی می‌تواند درست برعکس احساس آنها در زمان حیات متوفی باشد. این روان‌شناس به‌طور دقیق بین احساس ماتم بهنجار یا نابهنجار تمایز قایل می‌شود و اولی را بی‌نیاز از درمان می‌داند ولی دومی را نیازمند مداخلات فنی و تخصصی می‌شناسد. از نظر او شخص در ماتم بهنجار احساس اندوه دارد که لزوما با گریه بروز پیدا نمی‌کند، ممکن است احساس خشم داشته باشد که مثلا چرا برای تداوم حیات متوفی اقدام بیشتری نکرده‌ یا در شکل دیگری فرد احساس گناه می‌کند که چرا در زمان حیات فلان رفتار را با متوفی داشته است؛ یا ممکن است احساس اضطراب، تنهایی، خستگی، درماندگی، شوک داشته باشد که از نظر او این حس‌ها اگر طولانی و پیچیده نشود، طبیعی و بهنجار است.کتاب «رنج و التیام، در سوگواری و داغدیدگی» اثر ویلیام وردن با ترجمه جذاب محمد قائد در 307 صفحه توسط «نشر نو» عرضه شده است.

اعتماد

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

آنکه زنی را به چشم خواهش می‌نگرد با او مرتکب زنا شده است... شارلوته و ادوارد زندگی عاشقانه‌ای دارند اما پس از ورود اوتیلیه و سروان به قصر، عشقی دیگر در دل آنها سر برمی‌آورد و ادوارد را به‌سوی اوتیلیه و شارلوته را به سوی سروان پیش می‌راند... کودک که در بغل اوست از دستش در آب می‌افتد و غرق می‌شود... من از راه خود بیرون رفته‌ام، قانون‌هایم را زیر پا گذاشته‌ام... و اکنون خدا به نحوی وحشتناک چشمان مرا گشوده است. تصمیم من این است: من هرگز به ادوارد تعلق نخواهم داشت ...
منجی آخرالزمانی هندوها... یک سفیدپوست مسیحی ادعا می‌کند آخرین آواتار ویشنو است؛ خدایی که هیئت جسمانی دارد... مخالفانش، این خدای تجسدیافته را باور ندارند و او را شیادی حرفه‌ای می‌دانند که با باندهای مواد مخدر در ارتباط است... قرار است با شمشیر آخته و کشتاری خونین جهان را از لوث جور و فساد جهانگیر پاک کند... برداشت‌های روان‌پریشانه از اعتقادات متعصبانه توسط فردی خودشیفته که خود را در جایگاه اسطوره‌ای منجی می‌پندارد و به خونسردی فاجعه می‌آفریند ...
خواهر و معشوقه‌اش، دروسیلا می‌میرد و کالیگولا بر اثر مرگ او به پوچی زندگی بشر پی می‌برد... آنچه کالیگولا می‌خواهد این است که به اندازه‌ی سرنوشت بی‌رحم شود تا از خلال بی‌رحمی او انسان‌ها به آن «بی‌رحمی دیگر» پی ببرند ... بزرگ‌زادگان دربار را به صورت عروسک‌های خیمه‌شب‌بازی درمی‌آورد که ریسمانشان در دست اوست. آنها را وامی‌دارد تا برای نجات زندگی خود همه‌چیز را تسلیم کنند و به همه چیز پشت کنند، یعنی همه‌ی آنچه در واقع علت وجودی زندگی آنهاست ...
پدر ویژگی‌های بارز یک آنیموس منفی (سایه مردانه) را در خود حمل می‌کند... در جوانی، خودکامه و جسور و بی‌توجه بوده و تا به امروز، تحقیرگر: به مادرت صد دفعه گفته‌ بودم از این پسر مرد در نمی‌آد... تلاش ناکام پیرمرد در دست‌درازی به معصومیت پسر موجب استقرار حس گناهی است که یک قدم تا «انزجار از خود» فاصله دارد. و این فاصله با تنبیه پدر و تایید مادر طی و تبدیل به زخمی عمیق می‌شود... او یک زخمی است که می‌تواند زخم بزند ...
کتاب سه بخش دارد و در هر بخش ماجرا از دید یکی از سه مرد خانواده روایت می‌شود... سه راوی سه نگاه ولی یک سوژه: مادر... تصویر موج‌های هم‌مرکز که یکی پس از دیگری به حرکت درمی‌آیند ولی هرگز به یک‌دیگر نمی‌رسند... از خاله آیرین می‌شنویم و از زندگی و رابطه‌اش با شوهر سابقش بوید،‌ از سوفی، خدمتکار خانه که دلبسته کارل است، ‌از کارل آلمانی و داستان‌های پدربزرگش،‌ از عمه کلارا و عمو ویلفرد و جزییات خانه‌شان و علایق‌شان... در فصل اول پسری سرکش و برادرآزار به نظر می‌آید ولی در فصل دوم وجوه تازه‌ای از شخصیت ...