خانه ملک‌الشعرای بهار با وجود ثبت در فهرست آثار ملی، تبدیل به انبار کالا شده است.

مشاهدات خبرنگار همشهری حاکی است بعد از گذشت 2سال از تهیه‌ی گزارش درباره‌ی وضعیت اسفبار این خانه، همچنان این منزل کاربری انبار خود را حفظ کرده و تلاشی برای مرمت و احیای آن صورت نگرفته است.

این خانه تا چند سال پیش و قبل از تماس یکی از شهروندان مبنی بر کاربری انبار و نگهداری کالا در خانه‌ای که منسوب به شاعر معاصر است، ناشناخته بود. این شهروند در تماس خود با یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار گفته بود نگهداری کالا در خانه‌ای که مربوط به ملک‌الشعرای بهار است برای اهالی محل دردسرساز شده است.

از روی همین اطلاع‌رسانی بود که این خانه شناسایی شد اما با گذشت حدود 4 سال از شناسایی و ثبت این خانه هنوز برای تغییر وضعیت آن اقدامی صورت نگرفته است.

یکی از کارشناسان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور با اشاره به اینکه نمی‌خواهد نامی از وی برده شود درباره‌ی این خانه گفت: این خانه در فهرست آثار ملی قرار گرفته و مالک آن نیز مرکز اسناد ملی ایران است.

البته تا به حال اقدامی برای بازسازی یا مرمت آن صورت نگرفته است.این خانه با وسعت حدود 600‌ متر مربع مساحت و قدمت 70‌ساله با وجود اینکه از لحاظ معماری مربوط به دوره مدرن است اما از لحاظ فرهنگی و تاریخی دارای اهمیت است.

تاریخ، هویت، شهر
اما در این میان شهرداری تهران برای حفظ هویت شهر و بناهایی که تاریخ را در خود نهان کرده‌اند دست به کار شده تا خانه‌های تاریخی تهران را با تبدیل کاربری به بناهای فرهنگی و تاریخی احیا و حفظ کند.

بناهای قاجاری باغ موزه هنر ایرانی در شمیران، خانه عین‌الدوله در میدان هروی و چندین مورد دیگر را می‌توان برشمرد که توسط شهرداری تهران و بدون آنکه در حوزه وظایف این نهاد باشد فقط به‌منظور حفظ تاریخ و هویت ایرانی و اسلامی مرمت شده‌اند و اکنون مورد استفاده فرهنگی قرار گرفته‌اند.

خانه‌ی استاد شهید مطهری در خیابان شهید کلاهدوز(دولت) نیز از جمله بناهایی است که در اردیبهشت سال‌86 توسط سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران خریداری، بازسازی و تجهیز شد تا در بیست و هشتمین سالگرد شهادت استاد، افتتاح شود.

این مرکز یکسال بعد و پس از جمع‌آوری مدارک و یادمان‌های بیشتر درباره استاد در اردیبهشت سال‌87 مورد استفاده شهروندان قرار گرفت. یکی از اهداف اصلی تغییر کاربری منزل استاد شهید مرتضی مطهری به خانه‌- ‌موزه، تبدیل شدن آن به مرکزی پژوهشی در حوزه نواندیشی دینی بود.

به گفته رامین هوشیار، مسئول خانه - موزه شهید مطهری، پس از خرید این خانه از فرزندان استاد مطهری، سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران سعی کرد بخشی از آثار و تألیفات این شهید بزرگوار انقلاب اسلامی را در موزه جمع‌آوری کند.

این موزه حتی سعی کرد بقایای اسناد و عکس‌های استاد در پیش و پس از انقلاب را نیز در محل موزه گردآوری کند که هم‌اکنون در کنار کتابخانه و قرائت خانه موزه شهید مطهری به نمایش شهروندان درآمده‌است.

یکی به داد برسد
برای حفظ تاریخ معاصر کشور این تنها اقدامی نبود که صورت می‌گرفت. ابنیه بسیار دیگری نیز وجود داشته و دارند که باید به آنها توجه کرد؛ بناهایی که هر کدام به نوعی با خطر تخریب مواجهند و البته تلاشی برای حفظ و احیای آنها نمی‌شود.

از بناهای اینچنینی می‌توان به خانه‌های آیت‌الله‌کاشانی و بهبهانی از مبارزان بنام  تهران در جریان مشروطه در منطقه‌ی ‌12 تهران و محدوده‌ی بازار تهران اشاره کرد که اگر چه در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند اما این ثبت نتوانسته ناجی آنها  باشد.

«نادر کرمی»، شهردار منطقه‌ی ‌12‌ تهران در اینباره گفت: در حال حاضر از خانه‌ی آیت‌الله‌کاشانی تنها تل‌خاکی باقی‌مانده که هنوز هیچ اقدام حفاظتی برای آن صورت نگرفته است. این خانه تاریخی به‌دلیل بافت قدیمی و بر اثر بارندگی به‌تدریج تخریب شده است.

میزان تخریب در خانه تاریخی آیت‌الله کاشانی تا آنجا رسیده که به گفته این کارشناسان دست‌کم برای این منظور 2‌ میلیارد تومان بودجه لازم است اما حریم خانه‌ی آیت‌الله بهبهانی نیز که در بازار آهنگرهای تهران به مرکز تجاری تبدیل شده مورد تهدید است؛ اگرچه هسته اصلی خانه به مساحت حدودا 650 مترمربع هنوز باقی مانده است.

نمونه‌هایی از این دست بسیارند، خانه‌ی میرزا محمود وزیر در خیابان امیرکبیر، خانه رضاخان در خیابان امام خمینی(ره)، خانه بهزاد در خیابان شهید کلهر، خانه علاءالدوله در خیابان فردوسی، خانه مستوفی در خیابان پانزده خرداد، خانه شقاقی در خیابان کوشک، خانه احسانی در پامنار، خانه مسگرها در خیابان مصطفی خمینی، خانه نصرالدوله در سرچشمه، خانه کلارا آبکار در خیابان جمهوری اسلامی، خانه امام‌جمعه در خیابان ناصرخسرو و ده‌ها مورد دیگر وجود دارند که شمارش تک‌تک آنها نیاز به حوصله دارد.

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...