کتاب «فهم ادبیات» مایکل سی. دراوت [Michael D. C. Drout] با ترجمه مرضیه عاشوری و مقدمه و ویرایش مسعود فرهمندفر توسط نشر مروارید منتشر شد.

فهم ادبیات مایکل سی. دراوت [Michael D. C. Drout]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، انتشارات مروارید کتاب «فهم ادبیات» مایکل سی. دراوت ترجمه مرضیه عاشوری و مقدمه و ویرایش مسعود فرهمندفر را با شمارگان ۴۴۰ نسخه، ۲۷۰ صفحه و بهای ۵۵ هزار تومان منتشر کرد.

وقتی از ادبیات حرف می‌زنیم، از چه حرف می‌زنیم؟ در صحنه دوم از پرده دوم نمایشنامه «هملت» وقتی پولونیوس از هملت می‌پرسد: «چه می‌خوانید سرورم؟» هملت که سر در کتاب دارد در پاسخ می‌گوید: «کلمات، کلمات، کلمات.» شاید این پاسخ کنایی هملت اندیشه ورز به پولونیوس پایه‌ای‌ترین تعریف ادبیات باشد؛ ادبیات (Literature) که ریشه در کلمه لاتینی Littera (به معنی کلمه، نوشته، هر آنچه مکتوب شده باشد) دارد، در معنای «عام» خود، هر گونه نوشتار را دربرمی‌گیرد ولی این معنا در اینجا منظور نیست.

بلکه معنای «خاص» ادبیات است که مدنظر ماست، نوع خاصی از کاربرد زبان که از «تخیل» نیرو گرفته است و در نتیجه به یکنواختی و بی روحی گفتار و نوشتار عادی احساس و زندگی می‌بخشد. بنابراین، سازمایه اصلی ادبیات «تخیل» است، و تخیل به واسطه فنون و صناعات ادبی وارد ادبیات می‌شود. البته زبان ادبی که از بیان و معانی و بدیع بهره می‌گیرد، گاه‌، هم در عرضه معنا می‌کوشد و هم در مخفی نگاه داشتن آن‌.

کتاب «فهم ادبیات» در ۱۴ گفتار سامان یافته است، و هر گفتار می‌کوشد به زبانی ساده و روان‌، مفهومی مهم در فهم آثار ادبی را توضیح دهد. فهرست مطالب کتاب از قرار زیر است:

گفتار نخست: «چند پرسش مهم درباره فهم ادبیات»، گفتار دوم: «زبان»، گفتار سوم: «متن»، گفتار چهارم: «مؤلف‌»، گفتار پنجم: «مخاطب»، گفتار ششم: «ژانر»، گفتار هفتم: «فرمالیسم و فرم: شعر»، گفتار هشتم: «فرم، الگو و نماد: نثر»، گفتار نهم‌: «ادبیات و ذهن‌»، گفتار دهم‌: «پسامدرنیسم چیست و چرا از آن بد می‌گویند؟»، گفتار یازدهم: «سیاست‌های هویتی‌»، گفتار دوازدهم: «فرهنگ و تولیدات فرهنگی‌»، گفتار سیزدهم: «آثار معیار ادبی» و گفتار چهاردهم: «وقتی از ادبیات حرف می‌زنیم از چه حرف می‌زنیم؟»

نویسنده کتاب پروفسور مایکل سی‌. دراوت استاد زبان و ادبیات انگلیسی در دانشگاه ویتون در ماساچوست است؛ او مقاله‌ها و کتاب‌های بسیاری درباره ادبیات آنگلوساکسون و ادبیات قرون وسطا و رنسانس نوشته است، و در این کتاب می‌کوشد ارکان فهم درست ادبیات را به‌طور مفصل تشریح کند. دراوت در خلال صحبت‌هایش به مکاتب و جریان‌های اصلی در ادبیات و نقد ادبی نیز اشاره می‌کند و با ارائه نمونه‌های ادبی گوناگون، مطالب‌اش را روشن‌تر می‌سازد. او همچنین از نقش‌ مهم‌ ادبیات‌ در زندگی‌ شخصی‌ و اجتماعی‌ سخن‌ می‌گوید و ادبیات‌ را عصاره‌ اندیشه‌ها و احساسات‌ جهان‌روا معرفی‌ می‌کند.

کتاب فهم ادبیات با ترجمه مرضیه عاشوری و مقدمه و ویرایش مسعود فرهمندفر (عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبائی) از سوی انتشارات مروارید روانه بازار شده است. پس از کتاب چرا ادبیات؟ (انتشارات سیاهرود)، این دومین همکاری این مترجم و ویراستار درباره «چیستی ادبیات» است. مخاطبان این کتاب در وهله نخست دانشجویان ادبیات‌اند و پس از آن، همه علاقه‌مندان به مطالعات ادبی.

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...