کتاب «فهم ادبیات» مایکل سی. دراوت [Michael D. C. Drout] با ترجمه مرضیه عاشوری و مقدمه و ویرایش مسعود فرهمندفر توسط نشر مروارید منتشر شد.

فهم ادبیات مایکل سی. دراوت [Michael D. C. Drout]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، انتشارات مروارید کتاب «فهم ادبیات» مایکل سی. دراوت ترجمه مرضیه عاشوری و مقدمه و ویرایش مسعود فرهمندفر را با شمارگان ۴۴۰ نسخه، ۲۷۰ صفحه و بهای ۵۵ هزار تومان منتشر کرد.

وقتی از ادبیات حرف می‌زنیم، از چه حرف می‌زنیم؟ در صحنه دوم از پرده دوم نمایشنامه «هملت» وقتی پولونیوس از هملت می‌پرسد: «چه می‌خوانید سرورم؟» هملت که سر در کتاب دارد در پاسخ می‌گوید: «کلمات، کلمات، کلمات.» شاید این پاسخ کنایی هملت اندیشه ورز به پولونیوس پایه‌ای‌ترین تعریف ادبیات باشد؛ ادبیات (Literature) که ریشه در کلمه لاتینی Littera (به معنی کلمه، نوشته، هر آنچه مکتوب شده باشد) دارد، در معنای «عام» خود، هر گونه نوشتار را دربرمی‌گیرد ولی این معنا در اینجا منظور نیست.

بلکه معنای «خاص» ادبیات است که مدنظر ماست، نوع خاصی از کاربرد زبان که از «تخیل» نیرو گرفته است و در نتیجه به یکنواختی و بی روحی گفتار و نوشتار عادی احساس و زندگی می‌بخشد. بنابراین، سازمایه اصلی ادبیات «تخیل» است، و تخیل به واسطه فنون و صناعات ادبی وارد ادبیات می‌شود. البته زبان ادبی که از بیان و معانی و بدیع بهره می‌گیرد، گاه‌، هم در عرضه معنا می‌کوشد و هم در مخفی نگاه داشتن آن‌.

کتاب «فهم ادبیات» در ۱۴ گفتار سامان یافته است، و هر گفتار می‌کوشد به زبانی ساده و روان‌، مفهومی مهم در فهم آثار ادبی را توضیح دهد. فهرست مطالب کتاب از قرار زیر است:

گفتار نخست: «چند پرسش مهم درباره فهم ادبیات»، گفتار دوم: «زبان»، گفتار سوم: «متن»، گفتار چهارم: «مؤلف‌»، گفتار پنجم: «مخاطب»، گفتار ششم: «ژانر»، گفتار هفتم: «فرمالیسم و فرم: شعر»، گفتار هشتم: «فرم، الگو و نماد: نثر»، گفتار نهم‌: «ادبیات و ذهن‌»، گفتار دهم‌: «پسامدرنیسم چیست و چرا از آن بد می‌گویند؟»، گفتار یازدهم: «سیاست‌های هویتی‌»، گفتار دوازدهم: «فرهنگ و تولیدات فرهنگی‌»، گفتار سیزدهم: «آثار معیار ادبی» و گفتار چهاردهم: «وقتی از ادبیات حرف می‌زنیم از چه حرف می‌زنیم؟»

نویسنده کتاب پروفسور مایکل سی‌. دراوت استاد زبان و ادبیات انگلیسی در دانشگاه ویتون در ماساچوست است؛ او مقاله‌ها و کتاب‌های بسیاری درباره ادبیات آنگلوساکسون و ادبیات قرون وسطا و رنسانس نوشته است، و در این کتاب می‌کوشد ارکان فهم درست ادبیات را به‌طور مفصل تشریح کند. دراوت در خلال صحبت‌هایش به مکاتب و جریان‌های اصلی در ادبیات و نقد ادبی نیز اشاره می‌کند و با ارائه نمونه‌های ادبی گوناگون، مطالب‌اش را روشن‌تر می‌سازد. او همچنین از نقش‌ مهم‌ ادبیات‌ در زندگی‌ شخصی‌ و اجتماعی‌ سخن‌ می‌گوید و ادبیات‌ را عصاره‌ اندیشه‌ها و احساسات‌ جهان‌روا معرفی‌ می‌کند.

کتاب فهم ادبیات با ترجمه مرضیه عاشوری و مقدمه و ویرایش مسعود فرهمندفر (عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبائی) از سوی انتشارات مروارید روانه بازار شده است. پس از کتاب چرا ادبیات؟ (انتشارات سیاهرود)، این دومین همکاری این مترجم و ویراستار درباره «چیستی ادبیات» است. مخاطبان این کتاب در وهله نخست دانشجویان ادبیات‌اند و پس از آن، همه علاقه‌مندان به مطالعات ادبی.

................ هر روز با کتاب ...............

خود را با نسخه دیگری از رمان روبه‌رو خواهد دید... هر آنچه از راسکلنیکف، سونیا مارملادوف، سویدریگایلف، دونیا خواهر راسکلنیکف و حتی شخصیت‌های فرعی مانند لوژین و رازومیخین شنیده بودیم، مانند نوک کوه یخی بوده که بخش اعظم آن هویدا نبود... همسر با وفای داستایفسکی پس از گذشت 30سال از مرگ نویسنده این یادداشت‌ها را به دولت تسلیم می‌کند... یادداشت‌ها درواقع مرحله جنینی و پرورش شخصیت‌ها و روانشناسی آنهاست ...
آن‌چنان که فکر می‌کنیم در ادوار تاریخی اندیشه‌ ایرانی یک‌دست نبوده است... سنت ایرانی هیچ‌گاه خالی از اندیشه حکومت نبوده است... تمام متن در ذیل سپهر کیهان‌خدایی پر از تاثیر بخت و اقبال و گردش چرخ و ایام است... پادشاهی امری الهی است... باید زمان طی می‌شد تا انسان ایرانی خود به این باور برسد که سرنوشت به دست خویشتن است... اطراف محدود ما که می‌تواند نظام کل هرکسی باشد؛ بازتاب احوال و درک اوست ...
بازگوکردن روابط عاشقانه بی‌نتیجه‌اش، اقدامش به خودکشی، دوستی‌ها و پروژه‌های ادبی‌ منقطعش، تحت‌‌الشعاعِ بخش‌هایی از پیشینه خانوادگی قرار می‌گیرد که مسیر مهاجرت از جمهوری دومینیکن به ایالات متحده آمریکا را معکوس می‌کند و روی زنان خانواده اسکار متمرکز می‌شود... مادرش زیبارویی تیره‌پوست بود... عاشق جنایتکار بدنامی شد... ارواح شرور گهگاه در داستان به‌کار گرفته می‌شوند تا بداقبالی خانواده اسکار را به تصویر بکشند ...
فهم و تحلیل وضعیت فرهنگ در جامعه مصرفی... مربوط به دوران اخیر است، یعنی زاده مدرنیته متأخر، دورانی که با عناوین دیگری مثل جامعه پساصنعتی، جامعه مصرفی و غیره نامگذاری شده است... در یک سو گرایشی هست که معتقد است باید حساب دین را از فرهنگ جدا کرد و برای احیای «فرهنگ اصیل ایرانی» حتی باید آن را هر گونه «دین خویی» پالود؛ در سوی مقابل، اعتقاد بر این است که فرهنگ صبغه‌ای ارزشی و استعلایی دارد و هر خصلت یا ویژگی فرهنگیِ غیردینی را باید از دایره فرهنگ بیرون انداخت ...
وقتی می‌خواهم تسلیم شوم یا وقتی به تسلیم‌شدن فکر می‌کنم، به او فکر می‌کنم... یک جریان به‌ظاهر بی‌پایان از اقتباس‌ها است، که شامل حداقل ۱۷۰ اجرای مستقیم و غیرمستقیم روی صحنه نمایش است، از عالی تا مضحک... باعث می شود که بپرسیم، آیا من هم یک هیولا هستم؟... اکنون می‌فهمم خدابودن چه احساسی دارد!... مکالمه درست درمورد فرانکنشتاین بر ارتباط عمیق بین خلاقیت علمی و مسئولیت ما در قبال خود و یکدیگر متمرکز خواهد شد ...