کتاب «مجمل التواریخ و القصص»، با تصحیح و تحقیق اکبر نحوی توسط بنیاد موقوفات افشار بازنشر شد.

مجمل التواریخ و القصص اکبر نحوی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، ایرانیان از جمله مللی هستند که به رغم داشتن سنّت تاریخ‌نگاری، فواصل ممتدّی از تاریخ آنان را باید از منابعی که به زبان‌های غیرایرانی نوشته شده‌اند، به دست آورد. تاریخ گذشته‌های دور ایران را باید عمدتاً از منابع یونانی و رومی حاصل کرد و تاریخ قرن‌های نخستین اسلامی را از منابعی به زبان عربی. از میانه قرن چهارم با ترجمه تاریخ طبری به زبان فارسی، سنت تاریخ‌نگاری با این‌زبان آغاز شد و در قرن‌های بعد به شکوفایی و آفرینش آثار بی‌همتایی انجامید. یکی از این‌آثار که حاوی اطلاعات ارزشمند و گاه یگانه درباره تاریخ ایران است، «مجمل التواریخ و القصص» است که در نواحی غربی ایران به دست نویسنده‌ای ناشناس تألیف شده است.

مجمل ‌التواریخ و القصص، تاریخ عمومی جهان است با تأکید بیشتر بر تاریخ ایران که در ۲۵ باب تنظیم شده است و از آفرینش جهان تا سال ۵۲۰ ق را در بر می‌گیرد. دو باب از این‌کتاب نیز به جغرافیا اختصاص دارد.

نخستین چیزی که در مجمل‌التواریخ جلب نظر می‌کند، کثرت منابعی است که نویسنده از آنها استفاده کرده و خوشبختانه از اغلب آنها به اسم و رسم نام برده است. نظم این‌کتاب به روش تاریخ‌نگاری دودمانی است که سنتی قدیم و متأثر از تاریخ‌نگاری ایرانیان است که در آن، تاریخ را بر حسب دوران حاکمیت فرمانروایان تقسیم می‌کرده‌اند.

در کتاب پیش‌رو، تاریخ ایران باستان از باب دوم با حوادث عصر کیومرث آغاز و به فروپاشی حکومت ساسانیان در باب دهم ختم می‌شود.ترتیب فرمانروایان در این‌اثر، مانند دیگر تاریخ‌نامه‌های قدیم است، اما آنچه مجمل‌التواریخ را در این بخش از دیگر تواریخ ممتاز می‌سازد، انبوه روایاتی است که نویسنده از منابع گوناگون گردآوری و به روشی مطلوب با روایات ملی ایران مانند آنچه در شاهنامه آمده تلفیق کرده است.

این‌کتاب با ۹۰۷ صفحه، شمارگان هزار و ۱۰۰ نسخه و قیمت ۱۷۵ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

شاه می‌خواست بین استبداد پادشاهی سنتی و سنت دموکراتیک غربی آشتی ایجاد کند... اصلاحات ارضی موجب کاهش شدید پایگاه اقتدار سنتی زمین‌دارها و توسعه پایگاه اقتدار محدود شاه شد؛ سپاه‌های دانش، بهداشت و ترویج و آبادانی فاصله بین مناطق شهری و روستایی را پر کردند و نفوذ و کنترل رژیم بر حوزه‌های دور از دسترس را میسر نمودند ضمن آنکه به گسترش ماشین نظامی شاه مشروعیت بخشیدند... بیشتر تحلیل‌ها و داده‌ها مربوط به دهه 1340و 1350 است ...
نازی‌ها در فیلم‌های زندگینامه‌ای‌شان درباره چهره‌هایی چون بیسمارک یا فردریک کبیر وجوهی از شخصیت آنها را پررنگ می‌کردند که یادآور تصویری بود که در رسانه‌ها از هیتلر ساخته بودند... فیلمفارسی‌های روستایی نیمه نخست دهه چهل در تبلیغ اصلاحات ارضی گشاده‌دستند... ساختمان پلاسکو و فروشگاه بزرگ ایران که در فیلم‌های دهه چهل تجدد و مصرف‌گرایی را نمایندگی می‌کنند، در اخلاف دهه پنجاهی آنها وسیله‌ای برای نمایش شکاف طبقاتی‌اند ...
هفته‌هاست که حتی یک ماهی نیامده است که به طعمه‌ی قلاب‌های او دهن بزند، ولی ناامید نمی‌شود و برای بار هشتاد و پنجم راه دریا را در پیش می‌گیرد... وقت ظهر، ماهی بزرگی به قلاب می‌اندازد... ماهی در اعماق حرکت می‌کند و قایق را به دنبال خود می‌کشد...ماهی‌گیر پیر زمزمه می‌کند: «ای ماهی، من دوستت دارم و احترامت می‌گذارم، خیلی احترامت می‌گذارم. ولی تو را خواهم کشت»... ماهی سیمین‌فامْ سرانجام خط‌های ارغوانی پوست خود را بر سطح دریا نشان می‌دهد ...
به رغم کم‌حجم بودنش در واقع یک کتابخانه عظیم است... یکی از چالش‌های زمخشری در تفسیر کشاف این بود که مثلا با عرفا گلاویز است، چون عقل کلی که عرفا مطرح می‌کنند برای‌شان قابل قبول نیست... از لحاظ نگرشی من اشعری هستم و ایشان گرایشات اعتزالی دارد... حاکم مکه وقتی می‌بیند زمخشری به مکه می‌رود، می‌گوید اگر تو نمی‌آمدی، من می‌خواستم به خوارزم بیایم و تقاضا کنم این متن را به پایان برسانی... هنوز تصحیح قابل قبولی از آن در اختیار نداریم ...
نخستین بخش از سه‌گانه‌ پی‌پی جوراب‌بلند در کشتی و پی‌پی جوراب‌بلند در دریاهای جنوب... دخترکی نه‌ساله به تنهایی در خانه‌ای چوبی در وسط باغی خودرو، واقع در یکی از شهرهای کوچک سوئد، زندگی می‌کند... تقریباً یتیم است، زیرا که مادرش مرده است و پدرش در جزیره‌ی دوردستی در آفریقا حکومت می‌کند... با شادی آمیخته به ترس خود را به دست ماجراهای افسارگسیخته‌ای می‌سپارند... برداشت‌های سنتی از تعلیم و تربیت را دگرگون می‌کند ...