تمرکز، یکی از مهمترین مهارتهای زندگی و یادگیری در عصر حاضر است. دنیای امروز با حجم بیپایانی از اطلاعات، صداها و محرکها، توانایی دانشآموزان را برای تمرکز پایدار و یادگیری عمیق به چالش کشیده است. پژوهشها نشان میدهند که کاهش تمرکز و پراکندگی ذهنی نه تنها موجب افت تحصیلی میشود، بلکه سلامت روان، انگیزه یادگیری و مهارتهای اجتماعی دانشآموزان را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. در چنین شرایطی، آگاهی از عوامل مؤثر بر تمرکز و بهرهگیری از روشها و ابزارهای علمی برای تقویت آن ضروری است.
کتاب «هنر تمرکز: راهنمای آموزشی برای دانشآموزان و معلمان» نوشته دکتر حسین چناری و مریم جعفری حاصل تجربهها و مطالعات گسترده در زمینه آموزش، روانشناسی یادگیری و علوم اعصاب شناختی است. هدف این اثر، ارائه راهکارهای عملی، علمی و قابل اجرا برای بهبود تمرکز در محیطهای آموزشی و خانگی است. این کتاب، هم برای دانشآموزان و والدین و هم برای معلمان طراحی شده تا بتوانند با ابزارهای مشخص، وضعیت تمرکز را ارزیابی و مدیریت کنند و بهتدریج آن را تقویت نمایند.
درباره اهمیت تمرکز در یادگیری در این کتاب میخوانیم که تمرکز، هسته اصلی یادگیری است. بدون تمرکز، دانشآموز نمیتواند اطلاعات را بهخوبی دریافت، پردازش و ذخیره کند. تمرکز ضعیف باعث میشود دانشآموز زمان بیشتری برای انجام تکالیف صرف کند، خطاهای بیشتری داشته باشد و از فعالیتهای گروهی عقب بماند. برعکس، تمرکز بالا، یادگیری فعال، مشارکت مؤثر و مهارتهای خودتنظیمی را تقویت میکند و مسیر موفقیت تحصیلی را هموار میسازد.
رویکرد علمی و عملی کتاب بر سه محور اصلی استوار است:
1. مبانی علمی: بررسی عملکرد مغز، حافظه کاری، توجه انتخابی و نقش عوامل زیستی مانند: خواب، تغذیه و تحرک.
2. عوامل مؤثر بر تمرکز: بررسی عوامل درونی (استرس، اضطراب، انگیزه)، عوامل محیطی (نور، صدا، فضای فیزیکی) و عوامل رفتاری (عادات مطالعه، سبک زندگی).
3. راهکارهای عملی: ارائه تمرینهای روزانه، تکنیکهای مدیریت زمان، بازیهای تمرکزی، برنامههای روتین مطالعه، روشهای خودارزیابی و ابزارهای نظارتی برای معلمان و والدین.
در هر فصل، مطالعه موردی، مثالهای واقعی و تمرینهای کاربردی ارائه شده است تا دانشآموزان و معلمان بتوانند آنها را بهطور مستقیم در کلاس یا خانه پیاده کنند. از سوی دیگر، بخشهای مربوط به والدین و مشاوران، نشان میدهد چگونه با حمایت هوشمندانه و محیطی مناسب، تمرکز دانشآموزان بهبود مییابد.
چهار ویژگی کتاب عبارتند از:
الف. جامعیت و کاربردی بودن: هر فصل شامل توضیحات علمی، مثالهای کاربردی، تمرینها و ابزارهای عملی است.
ب. توجه به سن و مقطع تحصیلی: راهکارها و بازیهای تمرکزی متناسب با مقطع ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم ارائه شدهاند.
ج. یکپارچگی آموزش و خودتنظیمی: کتاب به معلمان، والدین و دانشآموزان کمک میکند که مسئولیت یادگیری و تمرکز را به صورت مشترک برعهده بگیرند.
د. تمرکز بر سلامت روان: ارتباط میان اضطراب، استرس، افسردگی و اختلالات یادگیری با تمرکز بررسی شده و راهکارهای ذهنآگاهی و یوگا ارائه شده است.
هدف نهایی این کتاب، پرورش دانشآموزانی خودآگاه، مسئول و توانمند در مدیریت تمرکز است. با اجرای راهکارهای این کتاب، دانشآموزان میتوانند توانایی خود برای یادگیری فعال، حل مسئله و موفقیت تحصیلی را بهبود دهند و معلمان و والدین نیز ابزارهای لازم برای حمایت هدفمند از آنان را در اختیار داشته باشند. این کتاب، یک نقشه راه عملی و علمی برای ارتقای تمرکز و بهرهوری یادگیری ارائه میکند و امید دارد که مسیر رشد و پیشرفت دانشآموزان را در محیط آموزشی و خانه هموار سازد.
کتاب «هنر تمرکز: راهنمای آموزشی برای دانشآموزان و معلمان» نوشته دکتر حسین چناری و مریم جعفری در ۲۲۰ صفحه توسط انتشارات دبیزش رهسپار بازار کتاب شده است.
................ تجربهی زندگی دوباره ...............
