مجموعه دو جلدی طنز «خنده، سر سطر» نوشته رؤیا صدر شامل گزیده‌ای از آثار نویسنده در نشریات رشد مدرسه فردا و رشد معلم است که در آن موانع و کاستی‌های استفاده کارآمد از فناوری نوین در مدارس دستمایه طنز قرارگرفته است.

خنده، سر سطر رؤیا صدر

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایسنا، در معرفی این مجموعه‌ها که در نشر مدرسه منتشر شده، آمده است: انتقاد از سیستم آموزشی و طرح مشکلات دانش‌آموزان، معلمان و اولیای مدارس، آن‌هم در نشریات وزارت جلیله آموزش‌وپرورش در وهله اول چندان عملی به نظر نمی‌رسد. بخصوص این‌که فارغ از محدودیت‌ها و چارچوب‌های کمابیش متصلب این وزارتخانه بخواهی این مشکلات را در قالب هنجار گریز طنز قرار دهی و با آن شوخی کنی. این کار نه‌چندان ساده در طی یک دهه به مدد رواداری مسئولان و همکاران وقت نشریات رشد انجام‌شده است و اکنون گزیده‌اش با عنوان «خنده سر سطر» در قالب کتاب پیش روی ماست.

«خنده، سر سطر» را رؤیا صدر نوشته و به‌تازگی از سوی نشر مدرسه منتشرشده است. این کتاب شامل گزیده‌ای از آثار نویسنده در نشریات رشد مدرسه فردا و رشد معلم است که در آن موانع و کاستی‌های استفاده کارآمد از فناوری نوین در مدارس دستمایه طنز قرارگرفته است. در آثار این مجموعه امکانات محدود و نابرابری‌های آموزشی، مشکلات والدین و دانش‌آموزان در برخورد با فناوری نوین، ناهماهنگی سطح دانش رسانه‌ای مربیان با نیازهای روز دانش‌آموزان و کاستی‌هایی که در سیاست‌گذاری‌های آموزش‌وپرورش برای رفع نقایص فوق وجود دارد، با زبان طنز نقد می‌شود.

در کنار آن، کتاب به مشکلات عام فضای آموزشی و مسائل و مشکلات روزمره زندگی معلمان نیز می‌پردازد، مشکلاتی که علیرغم گذشت زمان، همچنان پابرجا مانده تا به قول نویسنده در دیباچه، «قانون بقای پاره‌ای مشکلات» را در آموزش‌وپرورش رقم بزند! نویسنده در دیباچه، ملاک گزینش آثار کتاب را ماندگاری آن‌ها ازنظر موضوع، زبان و ساختار عنوان کرده‌است. با این حساب کتاب آثاری را شامل می‌شود که مشمول مرور زمان نمی‌شوند و ازنظر موضوع، زبان و ساختار، برای مخاطب دارای جذابیت‌ و تازگی هستند. در این میان به نظر می‌رسد برخلاف تصور برخی که غیر جدی بودن اثر طنز را مجوزی برای برخورد سهل‌انگارانه با مباحث تخصصی در این ژانر بشمار می‌آورند، نویسنده در این کتاب تلاش کرده که از سطحی‌نگری و عوام‌زدگی بپرهیزد و به موضوعات از زاویه‌ای تخصصی و متکی بر اطلاعات درست و مستند بنگرد و این امر بر دقت نقد در این آثار افزوده است.

رؤیا صدر به‌عنوان نویسنده‌ای فرم گرا در این آثار سعی کرده قالب‌هایی را انتخاب کند که نو و روزآمد باشند و با فناوری نوین پیوند داشته باشند. ازاین‌رو در کتاب با قالب‌های مختلفی روبرو هستیم که می‌تواند برای علاقه‌مندان، راهگشا و برای مخاطبان کارساز باشد و نشان دهد که چگونه می‌توان یک سوژه را هر بار از منظر جدیدی نگاه کرد، به کمک انتخاب قالب مناسب و زبان طنز، فراتر از محدودیت‌ها رفت و در قلمرو ممنوعیت‌ها قدم زد، روی خط قرمزها نشست و رنگی هم نشد و در سایه کهنه نشدن مشکلات، بتوان در موردشان به مدت ده سال طنز نوشت!

نمونه‌ای از مطالب کتاب:

ابودردای مالمیرآبادی گفت: هر چیز که بسیار شود ارزان گردد، مگر سابقه تدریس معلم که چون از حد بگذرد، بر ارج‌ و قربش افزایند و دورش بگردند و به او تقدیرنامه دهند و بر صدر بنشانندش در مراسم تودیع؛ تا بعد از مراسم بر نیمکت پارک تکیه زند و در کمال استغنا، سیر آفاق‌ و انفس کند.

از همو مروی است: همه‌چیز عوض شود جز ساختار آموزش‌وپرورش که در عداد میراث فرهنگی بشر است و از عصر پارینه‌سنگی تاکنون همین بوده که هست و لاجرم باید حفاظت شود سفت‌وسخت، تا از باد و باران و به‌روز شدن نیابد گزند...

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...