کتاب «تاریخ فلسفه از آغاز تا امروز» [History of philosophy :from the earliest times to the present] نوشته ویلیام ساهاکیان [William S Sahakian] با ترجمه حمیدرضا بُسحاق توسط نشر چشمه منتشر و راهی بازار نشر شد.

«تاریخ فلسفه از آغاز تا امروز» [History of philosophy :from the earliest times to the present]  حمیدرضا بُسحاق

به گزارش مهر، این‌کتاب شصت‌وسومین عنوان مجموعه «علوم انسانی» است که این‌ناشر چاپ می‌کند. نسخه اصلی «تاریخ فلسفه از آغاز تا امروز» در سال ۱۹۶۸ به چاپ رسیده است.

این‌کتاب یکی از کتاب‌های درسی فلسفه در کشورهای انگلیسی‌زبان به‌ویژه آمریکاست و علت استقبال از آن، زبان ساده و بدون غرض نویسنده آن عنوان شده است. ویلیام ساهاکیان در این‌کتاب، تاریخ فلسفه را از ابتدا یعنی از زمان طالس فیلسوف یونانی تا زمان معاصر خودش یعنی فلسفه ژان پل سارتر فیلسوف و نویسنده فرانسوی، ثبت کرده است. او در این‌زمینه از حواشی و اضافات کاسته و فقط مسائل و موضوعاتی اصلی را مطرح کرده است.

مترجم کتاب در معرفی آن می‌گوید کم‌تر کتاب تاریخ فلسفه‌ای را می‌توان یافت که نویسنده آن‌، نظر شخصی خود را بیان نکرده یا جهت‌گیری فکری خاص خود را در کتاب دخیل نکرده باشد؛ نمونه این‌بحث‌، تاریخ فلسفه کاپلستون است که روایتی کاتولیکی از تاریخ فلسفه ارائه داده و یا تاریخ فلسفه راسل که رویکردی تحلیلی دارد. اما سراسر کتاب ویلیام ساهاکیان حتی یک نظر شخصی هم ندارد و نویسنده در آن، بی‌طرفانه و بدون غرض، اندیشه فیلسوفان را بیان کرده است. حمیدرضا بسحاق در ادامه معرفی خود می‌گوید برای نشان‌دادن بی‌طرفی نویسنده این‌کتاب کافی است اشاره کنیم که نویسنده خود فردی متدین بوده اما فلسفه نیچه و مارکس را نیز هم‌دلانه توضیح داده است.

کتاب پیش‌رو به‌جز مقدمه مترجم، درباره نویسنده و مقدمه در ابتدا، و واژه‌نامه فارسی به انگلیسی و نمایه در انتها، ۲۲ فصل اصلی دارد که به‌ترتیب، عبارت‌اند از:

«مساله ماده: فیلسوفان میلتوس»، «مساله اینهمانی و تغییر: فلسفه‌های متضاد هراکلیتوس و الئاییان»، «مساله انسان: از سوفیست‌ها تا افلاطون»، «فلسفه نظام‌مند: افلاطون و ارسطو»، «مساله دین»، «مکتب مدرسی»، «فلسفه رنسانس»، «عقل‌گرایان قاره‌ای»، «تجربه‌گرایان انگلیسی»، «ایده‌آلیسم آلمانی»، «فایده‌گرایی انگلیسی»، «ناتورالیسم تکاملی»، «پوزیتویسم کلاسیک»، «ماتریالیسم دیالکتیک»، «پراگماتیسم»، «ایده‌آلیسم و پرسونالیسم»، «نورئالیسم و رئالیسم انتقادی»، «پوزیتیویسم منطقی»، «فلسفه تحلیلی»، «مکتب نومدرسی و نوتومیسم»، «پدیدارشناسی» و «اگزیستانسیالیسم».

در قسمتی از این‌کتاب می‌خوانیم:

ویلیام جیمز، فیلسوف برجسته آمریکایی، در طول نیمه دوم قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم در دانشگاه هاروارد فیزیولوژی، روان‌شناسی و سپس فلسفه تدریس کرد، و به خاطر آن‌که باعث شد پراگماتیسم در ایالات متحده با پذیرش گسترده‌ای روبه‌رو شود دارای بیش‌ترین اعتبار و اهمیت است. در آن زمان خواندن آثار پیرس توصیه می‌شد، اما فیلسوفان توجه اندکی به آن نشان می‌دادند؛ بیش‌تر آن‌ها دیدگاه نوکانتی یا نوهگلی را پذیرفته بودند. سخنرانی‌های پرشور جیمز در دانشگاه‌های هاروارد، ادینبورو و منچستر و آثار فراوان مهمی که از او منتشر شد سهم زیادی در شکل‌گیری پراگماتیسم به‌عنوان مشخص‌ترین نظام فلسفی آمریکا داشت. آثار بسیار مهم او عبارت‌اند از اصول روان‌شناسی (۱۸۹۰)، اراده معطوف به ایمان (۱۸۹۷)، فناناپذیری بشر (۱۸۹۸)، تنوع تجربه دینی (۱۹۰۲)، پراگماتیسم (۱۹۰۷)، جهان کثرت‌انگارانه (۱۹۰۹) و مقالاتی درباره تجربه‌گراییِ رادیکال (۱۹۱۲).

نظر جیمز درباره روش پراگماتیک. جیمز پس از این یادآوری که اصطلاح پراگماتیسم از کلمه یونانی پراگما به معنای فعل، و در نتیجه عمل یا عملی، گرفته شده است اظهار کرد که روش پراگماتیکْ تکنیکی است برای حلّ مشاجراتی که به نظر لاینحل هستند یا به عبارتی تحقیق درباره معانی عملیِ رویدادها و موضوعات. «اگر این مفهوم به جای آن مفهوم صادق باشد، این امر در عمل چه تفاوتی برای فرد ایجاد می‌کند؟» هر چیزی که معنا دارد یا واقعی است باید بر عمل و تجربه ما تاثیری داشته باشد، و هر چیزی که دارای نتیجه عملی است باید به عنوان امری با معنا و واقعی پذیرفته شود. نظریه‌ای که فاید نتایج مهم است بی‌معناست. گزاره‌های بامعنا دارای نتایج مهم انضمامی هستند؛ پس بی‌معنا بودن مرادف با بی‌نتیجه‌بودن است.

این‌کتاب با ۵۴۴ صفحه، شمارگان ۷۵۰ نسخه و قیمت ۹۵ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

تلویزیون بی‌دلیل روشن می‌شود و تصویری را نشان می‌دهد. در كنار نگاه دوربین‌نگار روایت، تلویزیون قرار دارد. تلویزیون و ساعت دیجیتال و روایت دوربین‌گونه به عنوان عناصری مدرن، اتاق را احاطه می‌كنند... فرد متجاوز به دختر روسپی می‌تواند شكل دیگری از مرد درون تلویزیونی باشد كه ناگهان روشن می‌شود... دختری است در جایگاه و موقعیتی كه با زیبایی‌اش تبدیل به پدیده‌ای می‌شود كه عكسش روی مجلات مد می‌نشیند و در نقطه مقابلش دختر فاحشه چینی است. ...
با کشتی‌گیر اسراییلی کشتی می‌گیرم چون تن من به تن او بخورد بخشی از گفت‌وگوست... با این شیوه ما نباید وارد سازمان ملل هم بشویم؛ نباید در المپیادهای علمی هم شرکت کنیم... چیزی که ناکارآمد هست باید حذف بشود یا اصلاح... اگر خدای نکرده! وزیر ارشاد بشوم اولین کاری که می‌کنم رفتن به قم و گرفتن اجازه از علما برای پیوستن به کنوانسیون برن (حمایت از حق مولف در آثار ادبی و هنری) است ...
از این کتاب تا امروز بیش از 10 ترجمه در کتابخانه ملی ثبت شده: «اجرام آسمانی»، «بانوان مهتاب»، «دختران مهتاب»، «دختران ماه»، «ماه خاتون‌ها»، «زنان ماه» و «بانوان ماه»... روند جامعه‌ای را با تمرکز بر زنان آن در یک دوره یکصد ساله بازنمایی کند. از این‌ رو شاخص‌ترین مساله «گفتمان نسل»هاست؛ گفتمانی که گذار شخصیت‌ها را از سنت به مدرنیته می‌نماید... در برزخ گذشته زندگی می‌کنند و گویی راه گریزی از آن ندارند ...
اولین کتاب دانشگاهی است که به جامعه‌شناسی اسلام و تا حدودی تشیع می‌پردازد... برخی معتقدند جامعه‌شناسی دین مربوط به مسیحیت است نه اسلام... در بنیادگرایی ما با دین بدون فرهنگ مواجهیم... مطالعه تحولات تاریخی و سازمانی روحانیت... جامعه‌شناسان فرانسوی ترجیح می‌دهند درباره قبایل استرالیا یا اسکیموها تحقیق کنند تا اینکه مسلمانان را موضوع تحقیق قراردهند ...
«سووشون» رمانِ تجاوز است، تجاوز به روح یک ملت... مردمی که مورد تجاوز قرار گرفته‌اند با تجاوزگران هم‌داستان می‌شوند... همه زن‌ها حتی چهره‌های منفی مثل «عزت‌الدوله» هر یک به‌نوعی وجوه گوناگونِ ستمدیدگی، بی‌پناهی، ناکامی و تحملِ زن ایرانی را به نمایش می‌گذارند... می‌خواستم بچه‌هایم را با محبت و در محیط آرام بزرگ کنم اما الان با کینه بزرگ می‌شوند...هر هفته نان و خرما به دیوانه‌خانه و زندان می‌فرستد... تاریخ در این رمان لَق نمی‌زند یعنی آدم‌ها از بستر واقعی برخاسته‌اند ...