کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» تازه‌ترین اثر تألیفی خسرو ناقد در سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران عرضه می‌شود.

به گزارش ایسنا، در معرفی این کتاب عنوان شده است: خسرو ناقد در کتاب خود به بررسی و نقد بعضی نظریه‌های مطرح‌شده در اصلی‌ترین اثر ماکس هورکهایمر و تئودور آدورنو، نویسندگان کتاب «دیالکتیک روشنگری» پرداخته است. او مدعیات این دو متفکر مکتب فرانکفورت را تشریح می‌کند و تأثیراتی را نشان می‌دهد که نظریه‌های این دو اندیشمند آلمانی بر جریان‌های روشنفکری و اغلب چپ‌گرا به‌جا گذاشته و باعث شده است که آنان بی‌پروا همۀ دستاوردهای روشنگری و مدرنیتۀ منتج از آن را در جوامع دمکراتیک نفی کنند.

کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» در دو فصل و یک پیوست تدوین و تنظیم شده است. فصل اول با تاریخچۀ انتشار کتاب «دیالکتیک روشنگری»، مهم‌ترین و مشهورترین اثر مشترک هورکهایمر و آدورنو آغاز می‌شود. سپس به‌منظور پاسخ به این پرسش که «نظریۀ انتقادی» چیست، مسیری نشان داده می‌شود که نویسندگان کتاب از نظریۀ نقاد تا نقد روشنگری طی کردند. بررسی انتقادی نظریه‌های اصلی کتاب دیالکتیک روشنگری از مباحث دیگر این فصل است که در آن نکاتی از نقدها و نظرهای برخی از متفکران و صاحب‌نظران بر این اثر بازگو و بررسی شده است. بخشی نیز به یکی از نظریه‌های مناقشه‌انگیز هورکهایمر و آدورنو اختصاص داده شده است که در آن رابطه‌ای میان اثبات‌گرایی و صنعتِ فرهنگ با تمامیت‌خواهی برقرار کرده‌اند. در پایان این فصل به این پرسش پاسخ داده شده که آیا آن‌گونه که نویسندگان کتاب ادعا می‌کنند توحش و توتالیتاریسم پیامد روشنگری است.

خسرو ناقد فصل دوم را به‌طور کلی به مباحثی دربارۀ روشنگری اختصاص داده است. ابتدا «زمینۀ معناشناسی روشنگری» و خطوط کلی مفاهیم متفاوت روشنگری را ترسیم کرده و سیر روشنگری را به ترتیب زمانی و تاریخی پیگیری کرده است. کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» با مرور بر برخی آرای منتقدان و مخالفان روشنگری ادامه می‌یابد و در بحثی نسبتاً  گسترده دربارۀ «آیندۀ روشنگری» از جمله این پرسش مطرح شده که آیا روشنگری عقیم مانده است.

بررسی و نقد ترجمۀ فارسی کتاب «دیالکتیک روشنگری» پیوستی است که ناقد در آن برخی از خطاهای مترجمان را نمونه‌وار نشان داده است. کتاب در نهایت با ملاحظاتیِ کلی و کوتاه دربارۀ امر ترجمه به پایان می‌رسد.

کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» در واقع مدخلی است بر مطالعۀ کتاب «دیالکتیک روشنگری» و نیم‌نگاهی است انتقادی به برخی مباحث اصلی و پیرامونی آن. افزون بر این‌ها کوشش شده است تا برخلاف متن کم‌وبیش پیچیدۀ اصل کتاب به زبان آلمانی، با بیانی روشن و شفاف و البته با روشی انتقادی، دیدگاه‌ها و نظریه‌های اساسی هورکهایمر و آدورنو و همچنین مباحث جانبی کتاب آنان، نه تنها برای دانشجویان و پژوهشگران فلسفه و علوم اجتماعی، بلکه برای علاقه‌مندان عام این‌گونه مباحث نیز بازگو شود.

«نشر نی» کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» را در ۱۸۰ صفحه و با قیمت ۲۴ هزار تومان در فروردین امسال منتشر کرده است. این ناشر سال گذشته هم کتاب «خردکشی، روشنفکران و انقلاب اکتبر» نوشتۀ خسرو ناقد را منتشر کرد که چاپ سوم آن نیز در نمایشگاه کتاب امسال عرضه می‌شود.

سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از ۴ تا ۱۴ اردیبهشت‌ماه در مصلای تهران برگزار می‌شود.

جلد سوم از جایی آغاز می‌شود که دو بحث قبلی به سیاست می‌رسند: اگر آزادی به قانون عمومی و نظم غیرمتمرکز نیاز دارد، چگونه باید قدرت سیاسی را مهار کرد؟ در واقع، کتاب از اقتصاد شروع نمی‌شود و به سیاست ختم نمی‌شود؛ بلکه از محدودیت دانش انسان آغاز می‌کند و به محدودیت قدرت انسان می‌رسد... زبان، عرف، بخش مهمی از حقوق و البته بازار، بدون طراحی و برنامه‌ریزی ایجاد شده و حاصل مشارکت میلیون‌ها انسان است... آیا انسان می‌تواند جامعه را به‌طور عقلانی و از بالا طراحی کند؟ ...
نویسنده سعی دارد به این پرسش اساسی پاسخ دهد که آیا مشروعیت و ساختار حاکمیت در اسلام می‌تواند بر پایه‌ی عقد «وکالت» (نمایندگی از طرف مردم و شهروندان) استوار باشد یا لزوماً باید در قالب «ولایت» تعریف شود؟... در اسلام، هیچ‌کس بر دیگری حق حکومتِ تحمیلی ندارد؛ بلکه این حقِ خودِ انسان‌هاست که برای اداره‌ی زندگی اجتماعی‌شان، نماینده و وکیل انتخاب کنند. بنابراین، مشروعیتِ اعمال قدرت در دولت، از تنفیذ و توکیل آحاد شهروندان نشأت می‌گیرد ...
پرسش اصلی رمان صرفاً این نیست که آیا آرمان‌ها شکست خورده‌اند یا نه.پرسش عمیق‌تر این است: انسان پس از شکست آرمان‌ها چگونه می‌تواند همچنان معنا و هویت خود را حفظ کند؟... پاسخی که ابراهیم برمی‌گزیند، نه پیروزی است و نه تسلیم. او راهی دیگر را انتخاب می‌کند: پذیرفتن شکست تاریخی، بدون آنکه به خیانت، گریز از واقعیت یا انکار زندگی پناه ببرد ...
گویی انسان‌ها ترمزِ خود را از دست داده‌اند و آن کُدِ اخلاقی که نگهبان عقل سلیم بود، فروریخته است. در دنیای امروز، همه می‌خواهند فاشیست باشند؛ یعنی می‌خواهند نفرت، محورِ زندگی‌شان باشد... ما با گوشت و پوست خود احساس کردیم «دیگری» بودن چه معنایی دارد... نوشتن پاسخی است به بی‌عدالتی‌هایی که ما را احاطه کرده‌اند، و در عین حال، ستایشی است از زیبایی زندگی و شادی‌هایش ...
انسان‌ها با ترس، طمع، امید، حسرت و مقایسه زندگی می‌کنند و همین احساسات، حتی در آگاه‌ترین افراد، تصمیم‌های مالی را شکل می‌دهد. از این منظر، «روان‌شناسی پول» بیش از آنکه درباره پول باشد، کتابی درباره انسان معاصر و رابطه پرتنش او با مفهوم ثروت و دارایی است... اوزل به‌جای ارائه نسخه‌های مستقیم یا توصیه‌های دستوری، تجربه زندگی سرمایه‌گذاران، کارآفرینان، میلیاردرها و حتی افراد عادی را روایت می‌کند و از دل این داستان‌ها روایت خود را برمی‌سازد و بحث را به پیش می‌راند ...