کتاب نیوز  شناسنامه

باغ بلور

باغ بلور. داستانی از محسن مخملباف (تولد 1336) نویسنده معاصر ایرانی که نخستین بار در 1364 منتشر شد. باغ بلور استعاره از باغی است که هر دم از آن بری می‌رسد. قصه غصه‌ها، ناکامی‌ها و شکیبایی‌ها. این کتاب مجموعه‌ای از متل‌ها، مثل‌ها، تعبیرات کنایی و گفتگوی شخصیت‌پردازی داستان ماهرانه و دقیق به نظر می‌رسد. نویسنده از همان آغاز تک تک شخصیت‌ها را با توجه به نقشی که در وقایع داستان ایفا می‌کنند، معرفی کرده است. ماجرای داستان به سال‌های جنگ ایران و عراق بر می‌گردد که بسیاری از خانواده‌های ایرانی کسان‌شان را در آن از دست داده‌اند یا معلول بازیافته‌اند. داستان با تولد سومین فرزند "لایه" زن جوان روستایی که همسرش شهید شده است، آغاز می‌شود. او و بچه‌هایش در خانه‌ای زندگی می‌کنند که سازمانی دولتی به آنها واگذار کرده است. مشهدی، پدر شهید به همراه همسر و  عروس و نوه‌هایش، حمید جانباز و همسرش ملیحه و سرانجام خورشید و شوهرش قربانعلی نیز هر کدام در اتاقی از  اتاق‌های این خانه سکونت دارند. در داستان جریان حوادث خاصی پیگیری نمی‌شود بلکه اتفاقات عادی و روزمره مردم عامی و حتی مردم کوچه و بازار گزارش می‌شود حکایت هراس‌ها، کابوس‌ها، خوشی‌ها، غم‌ها، و غمخواری‌های این قشر جامه مصیبت‌زده‌شان آن‌ها را همچون اعضای یک خانواده با هم صمیمی و نزدیک‌تر کرده است. خورشید و قربانعلی که روزگاری خدمتکار همین خانه اربابی (اربابان فراری) بوده‌اند از این نظر مستثنا هستند.

آنچه بر جذابیت داستان افزوده است چهره‌پردازی داستان و گفتگوی طبیعی و طنزگونه پاره‌ای از چهره‌های داستانی است. شخصیت خورشید شباهت زیادی به علویه خانم صادق هدایت دارد. قصه زندگی‌اش طنزی تلخ است. در سراسر داستان به نوعی از طنزهای تلخ بر می‌خوریم. اما در پاره‌هایی نیز روایت نویسنده از روند طبیعی خارج می‌شود و رنگ تازه‌ای می‌گیرد. مثلاً شرکت در جشن عروسی یکی از بستگان ملیحه و سپس ازدواج لایه با آقا کریم راننده به تشویق خورشید و ازدواج عروس مشهدی که شوهرش شهید شده است با برادر شوهرش احمد جهت داستان را تغییر می‌دهد. اما این پیوندها دوام چندانی پیدا نمی‌کنند. تقریباً در بخش پایانی داستان شوهر لایه او را برای همیشه ترک می‌کند و احمد و مشهدی هم در جبهه شهید می‌شوند. حمید و ملیحه که هرگز صاحب فرزندی نشده‌اند با آوردن بچه‌ای از پرورشگاه زندگی را زیباتر و با معناتر از گذشته می‌بینند.

زبان داستان با اصطلاحات و تعبیرهای کنایی نسبتا رنگ محاوره‌ای پیدا کرده است. همچنین با مهارتی خاص به آداب و سنت‌هایی اشاره می‌شود که بیشتر در بین زن‌های طبقه پایین و عامی جامعه مطرح است و گاهی نیز از کلمات مأخوذ از زبان بیگانه (شوکه، آنتریک، لاپورت، آرتیست) استفاده شده است. در داستان جریان سیال ذهنی جز به تصارف به چشم نمی‌خورد. در واقع نویسنده تا پایان داستان کما بیش مرتبا با زمان در مکان پیش می‌رود. در بخش آخر داستان امید نویسنده به آینده منعکس شده است. بچه احمد که پس از فوت پدر متولد شده در نبود مادر و از فرط گرسنگی به سینه خشکیده مادر بزرگ پناه می‌برد اما ناگهان معجزه‌ای رخ می‌دهد و شیر در دهان بچه جاری می‌شود که آغاز زندگی و حیاتی دوباره است. معجزه دوم زمانی اتفاق می‌افتد که برای تشخیص جسد شهید، قبر گمنام او را نبش می‌کنند و با استشمام بوی عطر از کفنش متوجه می‌شوند که این همان فرزند شهیدشان است.

این اثر با آنکه ماجرای واحدی را دنبال نمی‌کند در پرتو زبان سلیس و ساده و محاوره‌ای نویسنده و تشریح دقیق کیفیات روانی شخصیت‌ها از کشش و جذابیت خاص برخوردار است.

پروانه بیات. فرهنگ آثار ایرانی اسلامی. سروش

۱۳۸۷/۰۷/۰۴
 مطالب مرتبط 
نقد پست مدرن «سلام سینما»
نقدى بر «سکس و فلسفه»‌ی مخملباف

هم اندیشی
ارسال صفحه به دوستان
چاپ

ادبیاتتاریخ و سیاستدین و فلسفهعلوم انسانیهنرمرجع

بایگانی  
گزارشی از بازار نشر 2015
سال 2015 پر از حرف‌های پوچ و کلمات توخالی بود اما کتاب‌های حقیقی و داستانی خوب، صادق و حتی قدرتمند توانستند به موفقیت برسند. خود صنعت کتاب هم شاهد یک پیروزی بود چون تعداد کتاب‌های فیزیکی فروخته شده از کتاب‌های الکترونیکی کیندل بالاتر بود. بعد از 10 سال سکوت، کازوئو ایشیگورو بازگشت و خوانندگانش را با کتاب تمثیل‌مانند «غول دفن‌شده» که در آن اژدها و شوالیه‌های شاه آرتور هم بودند، به دو دسته موافق و مخالف تقسیم کرد و بعد از 14 سال دوری، میلان کوندرا در قالب سایه‌ای از خود قبلی و پرطراوتش برگشت.
۱۳۹۴/۱۱/۱۹
اقتصاد مردم فقیر
"اقتصاد فقیر" گزارش دو اقتصاددان ممتاز دانشگاه ام‌آی‌تی است که بیش از پانزده سال است در روستاهای دور افتاده هند، بنگلادش، مراکش و دیگر مناطق آفریقا به سر می‌برند و تلاش می‌کنند تا معماهای زیاد اقتصاد توسعه را روشن کنند. مصرف، پس‌انداز، سرمایه‌گذاری، تنظیم خانواده، بیمه و ریسک‌پذیری، الگوی تعیین شغل، بهداشت، و ده‌ها مساله دیگر، موضوعاتی هستند که این دو در رابطه با فقرا دنبال کرده‌اند. این پیگیری مجدانه و سخت نتایج شگرفی به دنبال داشته و تحلیل‌های ظریف و نوینی به دست داده است.
۱۳۹۴/۰۹/۰۳
از توقیت ولایت تا نصیحت امام مسلمین
آیت‌الله محمد یزدی در مصاحبه ای که در مجله حکومت اسلامی (ارگان مجلس خبرگان) نیز چاپ شده، در پاسخ به پرسشی در مورد نظارت بر رهبری می‌گوید که هرجا در قانون اساسی مسئله نظارت مطرح شده است، نظارت استصوابی است و این مسئله در مورد نظارت بر رهبری نیز صدق می‌کند.
۱۳۹۴/۱۱/۲۵

بایگانی
رادیو اربعین اول آبان شنیدنی می‌شود
فیلم‌‏های ایام محرم با من و زیبا تا مختارنامه
حضور یک مادر شهید در نماهنگ «چای روضه»
تولید «اشعار عاشورایی» با صدای گویندگان رادیو
کارگردان «سردار» دلایل اجرای نمایش را در حضور فرزندان شهیدان گفت
پخش خطبه‌های نماز جمعه مقام معظم رهبری در محرم 59
دستِ غم بر کمرش رفت ولی قولش نه!
رسانه ملی سیاهپوش شد
حجت الاسلام پناهیان:بسیج در عرصه سینما ورود کند
«پروازی در آرامش» آینه اقتدار یک ارتش
افشای راز مرگ چند زن در تئاتر «خواب زمستانی»
جمشید مشایخی را می‌توان جهان پهلوان سینما دانست
بهرام زند مدیر دوبلاژ «نبرد خلیج فارس 2» شد
«کربلا جغرافیای یک تاریخ» محرم اکران می‌شود
برگزیدگان نخستین جشنواره «چهل چراغ» معرفی شدند
بزرگداشت مرشد میرزاعلی در جشنواره پرده‌خوانی «غدیر»

بایگانی  
لک لکها
فیروز زنوزی جلالی
بانوی خانه که نباشد!
سید علی موسوی
از دفترچه‎ی خاطرات یک دوشیزه
چخوف/ رضا آذرخشی، هوشنگ رادپور
ساعت تولد بچه‌ی سیزدهم
راد والاس / ملیسا وفایی کیا
حمام
سید علی موسوی
اژدهای پنجاه و یکم
هی وودبرون
سه فصل از سقای آب و ادب
سید مهدی شجاعی

بایگانی  
بیایید از عشق صحبت کنیم
قیصر امین‌پور
آخرین سوت قطار
حامد امامیه
فوجی از پر و خاکستر پرستوها
افشین علاء
نبوت به دو تا معجزه آوردن نیست!
کاظم بهمنی
چشم تو غزل عامیانه خوبی‎ست
حسن صادقی پناه

بایگانی  
کتاب مورد علاقه روحانی، هاشمی، احمدی نژاد و...
پدرام ابراهیمی
ایشالا پیر عاشقی بسوزه!
ابولفضل زروئی نصرآباد
هشت سال گذشت!
حسن شاه‌رجب
محمود جان کجایی؟
مسعود مرعشی/ علی هدیه‌لو

بایگانی  
نشستن با کتاب
برای غربت فتح
میان اشک و لبخند
10جلد برگزیده‌ی 2008

بایگانی  
و اینک آخر الزمان...
سمیه کاووسی
مبادا خون سیاوش بر زمین بریزد
مرجان فولادوند
بوی پیراهن یوسف
حسین شرفخانلو

       


پیشنهاد شما
پشت جلد
فهرست
فرم عضویت در خبرنامه‌ی کتاب
درب منزل تحویل بگیرید!
اولین فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک
اینجا متعلق به شماست
پیوندها
رادیو پنج روز
تحریم تجاری اسرائیل
یاری سالمندان برای زندگی کردن
انجمن حمایت از قربانیان سلاح‌های شیمیایی
درباره‌ی کتاب‌نیوز
روی جلد | پیشنهاد ما | نقد و نظر | بازارچه | کتابخانه | نقطه سر خط | پیشنهاد شما | دیگران | شناسنامه
کلیه حقوق متعلق است به موسسه « میراث اهل قلم » . باز نشر مطالب با ذکر « کتاب نیوز » بلامانع است.
طراحی سایت، هاست(هاستینگ)، ثبت دامنه - رادکام