پژوهشگران دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شریف با کشف یک پدیده فیزیکی جدید موفق به طراحی وسیله‌ای متشکل از فیلم‌ معلق آب یا مایعات دیگر با قابلیت چرخش کاملا کنترل شده شدند.

این موتور خلاقانه که توجه مجله معتبر علمی «Scientific American» را هم جلب کرده تا در شماره اخیر خود، مطلبی را به آن اختصاص دهد، شامل یک لایه نازک مایع است که جریان الکتریکی از آن عبور کرده و یک میدان الکتریکی خارجی عمود بر آن جریان، بر لایه اعمال می‌شود.

اگر میدان خارجی یا ولتاژ الکترولیز تا چند برابر افزایش پیدا کند (در حالی که دیگری صفر نباشد)، فیلم مایع شروع به چرخیدن می‌کند. پژوهشگران با استفاده از این وسیله که در هر دو میدان DC و AC به طور کامل کار می‌کند، می‌توانند به راحتی با به کار گرفتن میدان‌های الکتریکی، گرداب‌هایی را در فیلم نازکی از مایع ایجاد کنند.

رضا شیرسوار، دانشجوی دکتری فیزیک ماده چگال دانشگاه صنعتی شریف و از محققان این طرح در گفت‌و‌گو با ایسنا اظهار داشت: «این طرح، یک کار تجربی است که از حدود سه سال پیش در آزمایشگاه فیزیک پزشکی دکتر احمد امجدی با همکاری دکتر محمد رضا اجتهادی و بنده آغاز شده و مربوط به پدیده‌ای فیزیکی است که برای اولین بار مشاهده شده و اکنون در حال بررسی آن از جنبه فیزیکی برای فهمیدن علت این پدیده و استفاده از کاربردهای احتمالی آن هستیم.»

وی در توضیح این پدیده گفت: «اگر یک میدان الکتریکی را بر لایه حامل جریان الکتریکی اعمال کنیم، لایه شروع به چرخش می‌کند که از آنجا که شروع و توقف، سرعت و جهت این چرخش، کاملا قابل کنترل است از آن به عنوان موتور یاد می‌کنیم. به گفته این پژوهشگر، این سیستم که گزارش اولیه آن به تازگی منتشر شده، در آب خالص به خوبی عمل می‌کند و با افزودن مقداری گلیسیرین و اندکی ماده پاک کننده به این ترکیب، فیلم‌های میکرونی یا حتی نانومتری از آن سیال می‌توانند، بدون توقف چندین دقیقه بچرخند.»

شیرسوار تصریح کرد: «البته این یک پدیده‌ پایه‌یی است که ما را وامی‌دارد که بسیاری از دانسته‌های قبلی‌مان را در این زمینه مرور کنیم و به هر حال این که بتوان یک لایه مایع را به نحوی کاملا کنترل شده، چرخاند، مطمئنا کاربردهای مختلفی مثلا در زمینه سانتریفیوژ خون و سایر سیستم‌های بیولوژیک خواهد داشت. موتور مایع طراحی شده توسط محققان دانشگاه صنعتی شریف، شاید به این زودی‌ها نتواند خودرویی را به حرکت بیاندازد، اما این چشم‌انداز چندان دور نیست که بتواند برای ترکیب مایعات در کاربردهای صنعتی و پزشکی یا در مطالعه فیزیک سیالات استفاده شود.»

فیلم‌هایی از موتور ابداعی:

فیلم 1  /  فیلم 2  / فیلم 3

شایان ذکر است، دکتر نیما همدانی، دکتر محمد رضا رحیمی تبار و محمد دهقان نیری نیز در بخش‌هایی از این تحقیق همکاری داشته‌اند.