نخستین روز کنگرهی بزرگداشت هشتصدمین سال تولد مولانا صبح روز یکشنبه(6/8/86) با سخنان محمود احمدینژاد - رییسجمهور، غلامعلی حداد عادل - رییس مجلس شورای اسلامی، محمدحسین صفار هرندی - وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، غلامرضا اعوانی - رییس مؤسسهی پژوهشی حکمت و فلسفهی ایران و آنا کیلر - استاد دانشگاه کمبریج - در سالن اجلاس سران آغاز شد.
به گزارش ایسنا، رییسجمهور در این مراسم گفت: «امروز و همهی روزها جامعهی بشری نیازمند مولوی و اندیشههای مولوی است؛ چراکه مولوی متعلق به یک زمان، مکان و قوم خاصی نیست؛ مولوی به تمام بشریت متعلق است. او از نام و قوم برید و به کمال انسانیت رسید.»
غلامعلی حدادعادل هم در کنگرهی بینالمللی مولانا، اظهار کرد: «مولوی مانند اقیانوسی عمیق است که هر چه به این اقیانوس نظر افکنیم، انتهای آن را نمیتوانیم ببینیم.»
رییس کنگرهی بینالمللی مولانا که با موضوع پیام مولانا سخن میگفت، یادآور شد: «مولوی میخواهد به انسان سرگشتهی امروز که برای پیدا کردن دوای خود به داروخانههای پرزرق و برق میرود، بگوید که دوای درد او همان الا به ذکر الله تطمئن القلوب است. مولوی به انسانهایی که از فنا شدن میترسند، میگوید که خود را به دریای حقیقت برسانید و از محو شدن در این دریا نهراسید. پیام مولانا به انسان امروز این است که انساندوستی بدون خداپرستی امکان ندارد. انسان به مانند صدفی است که ریشهی آن به گوهری از درونش برمیگردد و این گوهر دل آدمی است که از آب و گل نیست؛ بلکه برخاسته از عشق و حقیقت است.»
وی با بیان اینکه پیام مولانا عشق است و عشق درمان تمام دردهای ماست، در بخش دیگری از صحبتهای خود مولانا را یک رسانه دانست که پیام معنوی و جهان اسلام را در جهان میپراکند، و گفت: «به شهادت اشعار فارسی مولانا، مولانا به فرهنگ ایرانی و اسلامی تعلق دارد. البته قلمرو این فرهنگ فراتر از جغرافیایی است که امروز ایران نامیده میشود. امروز مردم کشور افغانستان، تاجیکستان، آسیای میانه و آسیای صغیر همه دوستدار و علاقهمند مولانا هستند و در گسترش اشعار مولانا سهم داشتهاند.»
رییس مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه ما افتخار میکنیم مخاطب بیواسطهی زبان و اشعار مولانا هستیم و او به زبان فارسی شعر سروده است، گفت: «ما باید چنان عمل کنیم و چنان باشیم که اگر روزی از روح مولانا سؤال شود که خود را متعلق به کدام مردم و ملت میشناسد، همانطور که ما او را از خود میدانیم، او نیز خود را از ما بداند.»
همچنین محمدحسین صفار هرندی در سخنانی ضمن ارائهی گزارشی از فعالیت ستاد کنگرهی هشتصدمین سال تولد مولانا، خاطرنشان کرد: «کمیتهی علمی با مسؤولیت غلامرضا اعوانی، کمیتهی فرهنگی - هنری با مسؤولیت بهمن نامور مطلق، کمیتهی بینالملل با مسؤولیت ابوالحسن خلج منفرد و کمیتهی اجرایی با مسؤولیت محسن پرویز در طول این مدت، طبق برنامه، اقدامات شایسته را برای برپایی کنگرهی امروز انجام دادند و پیدرپی مراحل مختلف به انجام رسیده است.»
صفار هرندی تأکید کرد: »در کمیتهی علمی با استقبال خوبی که از فراخوان بهعمل آمد، 450 خلاصه مقاله پس از فراخوان فروردین بهدست دبیر کمیتهی علمی رسید، که 300 مقاله پذیرفته شد. تا پایان شهریور نیز 170 مقالهی علمی از داخل کشور رسید و مقالات توسط یک هیأت 21نفره، داوری و در نهایت 50 مقاله برای ارائه در دو روز کنگره در تهران به صورت سخنرانی پذیرفته شد.»
در بخش دیگری از کنگره، پیام کویچیرو ماتسورا - دبیرکل یونسکو - به زبان انگلیسی خوانده شد و در ادامهی مراسم، آنا کیلر - استاد دانشگاه کمبریج - مولانا را شاعر، متفکر و عارف جهانی دانست و اضافه کرد: «مولانا دیگر تنها به مردم ایران متعلق نیست؛ او به تمام بشریت تعلق دارد. امروز از این مرد بزرگ در تمام جهان سخن میگویند و از او عرفان، حکمت و اخلاق میآموزند.»
استاد دانشگاه کمبریج همچنین گفت: «مولانا در میان مردم آمریکا بهعنوان محبوبترین شاعر در جهان شناخته شده و امسال در بسیاری از کشورهای جهان از جمله کانادا، آمریکا، انگستان، ترکیه و استرالیا برای مولانا بزرگداشت برگزار کرده و به بررسی آرای این متفکر بزرگ پرداختهاند. من تصور میکنم در آیندهای نه چندان دور، مردم جهان بهصورت بسیار گستردهتر با آثار و اندیشهی مولوی آشنا خواهند شد و این آشنایی موجب تعالی فرهنگ انسانی خواهد شد.»
او با اشاره به سابقهی تدریس «مثنوی» در کمبریج، تصریح کرد: در این مدت دو سال که «مثنوی» مولانا را تدریس میکردم، متوجه شدم «مثنوی» دریچههای تازهای در جهانبینی دانشجویان باز کرده و آنها را از نظر معنوی تحت تأثیر خود قرار داده است.
کنگرهی بینالمللی مولانا از ششم تا دهم آبانماه در تهران، تبریز و خوی برگزار میشود.