بوزینه و ذات

بوزینه و ذات [Ape and Essence]. رمانی از آلدس هاکسلی (1) (1894-1963)، نویسنده انگلیسی، که در 1949 منتشر شد. این نویسنده در دنیای قشنگ تو، که تخیلی هجوآمیز است، با ابراز انزجار، امکان ایجاد نوعی مدینه فاضله افراطی را مجسم کرد. هاکسلی در مقابل این دنیای پاکیزه که پیروزی تمدن، غیرانسانیاش کرده است؛ در بوزینه و ذات که مرحلهای پس از آن خیال آباد است، دنیای «نخستین دوران جهان» را قرار میدهد. او به زبان پیشگویان سخن میگوید و پیامدهای جنگ هستهای را در جهانی ویران شده که به اعمالی درخور عصر حجر بازگشته است مجسم میسازد. اوقات انسان میموننما، میان مبارزه با دشمنان طبیعی (از جمله سگها) و آرزوهایی که برای بازسازی جامعه دارد تقسیم شده است: شعایر آیینی وحشیانه، هرعشقی فراتر از روابط جنسی را بیرحمانه مجازات میکند. زن، در داستان بوزینه و ذات بر اثر جهشهای وراثتی ناشی از تشعشع هستهای، دارای چندین پستان اضافی است. در واقع، هاکسلی این داستان را به شکل فیلمنامه عرضه میکند و آن را وسیلهای مناسب برای تصویر کردن نظریههایی مییابد که پیشتر در دنیای قشنگ نو بیان داشته بود و در بازگشت به دنیای قشنگ نو (2) (1957)، بدون توسل به افسانهپردازی خاص رمان، از سر میگیرد. اما اگر در رمان هاکسلی به جز جامعهای غیرانسانی شده چاره دیگری وجود ندارد، در بازنگری او به اثرش، علم از جایگاه شایستهتری در تکوین جامعه انسانی برخوردار میشود. ولی سبک هاکسلی مقالهنویس، در مقایسه با شیوه سست و تصنعی دومین خیال آباد او نشانه پیشرفتی محسوس است.