کتاب نیوز  شناسنامه

بهاریه‌ای از امبرتو اکو!

امبرتو اکو


فکر‌ نـمی‌کنم‌ بـتوانم خـود را نخستین کسی معرفی کنم که یکی از بزرگترین معضلات انسان را مطرح‌ می‌کند، یعنی روبرویی‌اش را با مـرگ. اگر چه برای افراد بی‌ایمان مشکل بزرگی‌ است (چگونه با هیچ‌ چیز‌ کـه در انتظارشان نیست روبرو شوند؟) امـا آمـار نشان می‌دهد که این معضل به همان اندازه بسیاری افراد با ایمان را می‌آزارد. یقین به زندگی پس از مرگ آنان را از دوست‌ داشتن زندگی پیش از مرگ باز نمی‌دارد و دلشان نمی‌خواهد آن را ترک کنند و نیز بـا تمام وجود مایلند به جمع فرشتگان بپیوندند. ولی خوب هر چه دیرتر بهتر.


سؤال واضح ما‌ در‌ اینجا این است، «موافق مرگ بودن »یعنی چه؟ پرسیدن این سؤال،به همان آسانی است که تأیید کـنیم: انـسان‌ها فانی‌اند،به کلام ساده است، تا وقتی کلام سقراط باشد، به محض آن‌ که‌ به خود ما مربوط شد، به حکایتی دیگر بدل می‌شود. سخت‌ترین لحظه آن است که بدانیم،تـنها یـک لحظه دیگر این جاییم و لحظه دیگر نخواهیم بود.

به تازگی، یکی‌ از‌ شاگردانم (کریتون نامی)، با حالت نگران از من پرسید: «استاد، چطور خود را برای مرگ آماده کنیم؟ پاسخ دادم: جوابش ساده است،قـبول کـنید که همه آدم‌ها احمق‌اند».

در برابر تعجب‌ کریتون‌،بیشتر‌ توضیح دادم: «ببین، حتی اگر‌ ایمان‌ قوی‌ داشته باشی، چطور می‌توانی به سوی مرگ بروی و فکر کنی که در زمان گذرت از زندگی بـه مـرگ، جـوانان خوشگل… خوش می‌گذرانند، دانشمندان‌ خوش‌‌فکر از آخرین اسرار کیهان سر د‌ر‌می‌آورند، سیاستمداران فسادناپذیر وقت خود را به ایجاد جامعه‌ای بهتر گمارده‌اند‌، روزنـامه‌ها‌ و تـلویزیون‌ هـدفی ندارند جز اعلام خبرهای شنیدنی، مدیران سازمان‌ها مـسئولانه بـه‌ ریختن برنامه‌هایی مشغول‌اند تا از آلودگی محیط زیست بپرهیزند و طبیعتی سرشار از جویبارهای قابل آشامیدن، کوهستان‌های جنگلی، آسمان‌های‌ پاک‌ و آرام‌ در زیـر لایـه‌ای از ازن بـهشتی، ابرهای پنبه‌ای که باران نرم‌ روزگاران‌ گذشته را می‌تراوند به مـا باز پس دهند؟ اگر به خود بگویی که تمام این اتفاقات عالی روی‌ می‌دهد‌ و تو‌ باید بروی، رفتن برایت غیرقابل تـحمل مـی‌شود، نه؟

ولی یـک لحظه سعی کن‌ فکر‌ کنی‌ که، در لحظه‌ای که احساس می‌کنی بـاید ایـن دره را ترک کنی، اطمینان کامل‌ داری‌ که‌ دنیا (پنج میلیارد نفر)پر است از احمق، آنان که خوش می‌گذرانند احـمقند‌، دانـشمندان‌ احمق فکر می‌کنند به اسرار کیهان دست یافته‌اند، سیاستمداران احمق بـرای تـمام‌ دردهـای‌ ما‌ فقط یک نوع دارو تجویز می‌کنند، روزنامه‌نگاران آشغال‌نویس احمق روزنامه‌ها را با حرف و غیبت‌های‌ بـه‌ دردنـخور پر مـی‌کنند، صنعت‌گران کثافت کره زمین را نابود می‌کنند. در این لحظه‌ خوش‌، خیال‌ات‌ راحت‌تر نخواهد بود و راضـی‌تر نـخواهی بود از اینکه این دره پر از احمق را ترک‌ می‌کنی؟




پس‌ از آن کریتون از من پرسید: «استاد، از چه موقع بـاید ایـن‌طور‌ فـکر‌ کنم؟

به او‌ جواب دادم: عجله نکن، چون اگر در بیست یا سی سالگی فکر کنی که همه‌ آدمـ‌ها‌ احـمق‌اند‌، یعنی خودت احمقی و هرگز به فرزانگی نخواهی رسید، باید آهسته پیش رفت‌، بـاید‌ در شـروع بـه خود بگویی که بقیه از ما بهترند، بعد کم کم متحول شوی، حدود‌ چهل‌سالگی‌ دچار شـک شـوی و وقتی به صد سالگی نزدیک می‌شوی به یقین برسی‌. با احتساب‌ همه ایـن ایـن روزهـا اما از زمان‌ دریافت‌ دعوت‌نامه‌ خود را آماده رفتن نگه‌داری.

مهم این‌ است‌: رسیدن به این یـقین کـه پنـج میلیارد نفر در اطراف ما احمق‌اند، ثمره‌ هنری‌ است ظریف و سنجیده که در‌ کـوله‌ بـار اولین‌ سبس‌(فیلسوف‌ یونانی)گوشواره به گوش(یا به‌ دماغ‌) که از راه برسد نیست. امری است کـه اسـتعداد می‌خواهد و عرق جبین‌. نباید‌ کارها را به عجله واداشت. برای‌ داشتن مرگ در آرامـش‌ بـاید‌ به آرامی و درست به موقع‌ به‌ آنـجا رسـید. ولی حـتی شب قبل، هنوز باید یک نفر، کـسی کـه دوست‌ داریم‌ و تحسین می‌کنیم، وجود داشته باشد‌ که‌ فکر‌ کنیم او احمق‌ نیست‌. خـرد آن اسـت که‌ در‌ لحظه درست -نه پیـش از آن- او را نـیز احمق تـشخیص دهـیم. فـقط در‌ این‌ موقع می‌توانیم بمیریم.

پس، هنر بـزرگ‌ مـطالعه‌ به مرور‌ تفکر‌ جهانی‌ است و بررسی دقیق تحول‌ آداب و سنت‌ها، تجزیه و تحلیل روز بـه روز رسـانه‌ها، تأیید هنرمندانی که به خود اعـتماد دارند‌، حرفهای‌ گزیده سـیاستمداران آزاد از هـفت دولت‌، تظاهرات‌ خطرناک‌ ویران‌گر‌، کـلمات‌ قـصار قهرمانان پرجذبه‌ به‌ علاوه تحقیق در مورد فرضیه‌ها، پیشنهادات، درخواست‌ها، تصاویر، ظهور آنان و فـقط در پایـان کار این راز‌ تکان‌ دهنده‌ بـر تـو فـاش شود: اینها هـمه احـمق‌اند‌. آنگاه‌ تو‌ آماده‌ مـلاقات‌ بـا‌ مرگ خواهی بود.

تا انتها، باید در برابر این راز غیرقابل قبول مقاومت کنی، مجبوری لجـوجانه فـکر کنی که باید حرفهای منطقی بـه زبـان آورد، که فـلا‌ ن کـتاب بـهتر از بقیه است، که فـلان رهبر خلق واقعا خوشبختی همگان را می‌خواهد. این جوهر نوع انسان است، طبیعی است، انسانی اسـت کـه نپذیریم دیگران همگی احمق‌اند. اگر نـه‌، زنـدگی‌ چـه ارزش زنـدگی کـردن دارد؟ ولی،سرانجام، وقتی دریـابی، خـواهی فهمید ارزش مردن در چه چیزی-شاید حتی چه چیز باشکوهی- است.»

کریتون مرا نگاه کرد و گفت: «اسـتاد، نـمی‌خواهم عـجولانه تصمیم‌ بگیرم‌، ولی من کم کم دارم فکر مـی‌کنم کـه شـما احـمقید.»

جـواب دادم: «دیـدی، هنوز هیچی نشده در مسیر درست قرار گرفته‌ای!»

منبع: مجله بخارا- شماره 52
۱۳۹۴/۱۲/۱۸
 مطالب مرتبط 
تلاش تحسین‌برانگیز انجمن مترجمان انگلیس

هم اندیشی
ارسال صفحه به دوستان
چاپ

ادبیاتتاریخ و سیاستدین و فلسفهعلوم انسانیهنرمرجع

بایگانی  
گزارشی از بازار نشر 2015
سال 2015 پر از حرف‌های پوچ و کلمات توخالی بود اما کتاب‌های حقیقی و داستانی خوب، صادق و حتی قدرتمند توانستند به موفقیت برسند. خود صنعت کتاب هم شاهد یک پیروزی بود چون تعداد کتاب‌های فیزیکی فروخته شده از کتاب‌های الکترونیکی کیندل بالاتر بود. بعد از 10 سال سکوت، کازوئو ایشیگورو بازگشت و خوانندگانش را با کتاب تمثیل‌مانند «غول دفن‌شده» که در آن اژدها و شوالیه‌های شاه آرتور هم بودند، به دو دسته موافق و مخالف تقسیم کرد و بعد از 14 سال دوری، میلان کوندرا در قالب سایه‌ای از خود قبلی و پرطراوتش برگشت.
۱۳۹۴/۱۱/۱۹
اقتصاد مردم فقیر
"اقتصاد فقیر" گزارش دو اقتصاددان ممتاز دانشگاه ام‌آی‌تی است که بیش از پانزده سال است در روستاهای دور افتاده هند، بنگلادش، مراکش و دیگر مناطق آفریقا به سر می‌برند و تلاش می‌کنند تا معماهای زیاد اقتصاد توسعه را روشن کنند. مصرف، پس‌انداز، سرمایه‌گذاری، تنظیم خانواده، بیمه و ریسک‌پذیری، الگوی تعیین شغل، بهداشت، و ده‌ها مساله دیگر، موضوعاتی هستند که این دو در رابطه با فقرا دنبال کرده‌اند. این پیگیری مجدانه و سخت نتایج شگرفی به دنبال داشته و تحلیل‌های ظریف و نوینی به دست داده است.
۱۳۹۴/۰۹/۰۳
از توقیت ولایت تا نصیحت امام مسلمین
آیت‌الله محمد یزدی در مصاحبه ای که در مجله حکومت اسلامی (ارگان مجلس خبرگان) نیز چاپ شده، در پاسخ به پرسشی در مورد نظارت بر رهبری می‌گوید که هرجا در قانون اساسی مسئله نظارت مطرح شده است، نظارت استصوابی است و این مسئله در مورد نظارت بر رهبری نیز صدق می‌کند.
۱۳۹۴/۱۱/۲۵

بایگانی
رادیو اربعین اول آبان شنیدنی می‌شود
فیلم‌‏های ایام محرم با من و زیبا تا مختارنامه
حضور یک مادر شهید در نماهنگ «چای روضه»
تولید «اشعار عاشورایی» با صدای گویندگان رادیو
کارگردان «سردار» دلایل اجرای نمایش را در حضور فرزندان شهیدان گفت
پخش خطبه‌های نماز جمعه مقام معظم رهبری در محرم 59
دستِ غم بر کمرش رفت ولی قولش نه!
رسانه ملی سیاهپوش شد
حجت الاسلام پناهیان:بسیج در عرصه سینما ورود کند
«پروازی در آرامش» آینه اقتدار یک ارتش
افشای راز مرگ چند زن در تئاتر «خواب زمستانی»
جمشید مشایخی را می‌توان جهان پهلوان سینما دانست
بهرام زند مدیر دوبلاژ «نبرد خلیج فارس 2» شد
«کربلا جغرافیای یک تاریخ» محرم اکران می‌شود
برگزیدگان نخستین جشنواره «چهل چراغ» معرفی شدند
بزرگداشت مرشد میرزاعلی در جشنواره پرده‌خوانی «غدیر»

بایگانی  
لک لکها
فیروز زنوزی جلالی
بانوی خانه که نباشد!
سید علی موسوی
از دفترچه‎ی خاطرات یک دوشیزه
چخوف/ رضا آذرخشی، هوشنگ رادپور
ساعت تولد بچه‌ی سیزدهم
راد والاس / ملیسا وفایی کیا
حمام
سید علی موسوی
اژدهای پنجاه و یکم
هی وودبرون
سه فصل از سقای آب و ادب
سید مهدی شجاعی

بایگانی  
بیایید از عشق صحبت کنیم
قیصر امین‌پور
آخرین سوت قطار
حامد امامیه
فوجی از پر و خاکستر پرستوها
افشین علاء
نبوت به دو تا معجزه آوردن نیست!
کاظم بهمنی
چشم تو غزل عامیانه خوبی‎ست
حسن صادقی پناه

بایگانی  
کتاب مورد علاقه روحانی، هاشمی، احمدی نژاد و...
پدرام ابراهیمی
ایشالا پیر عاشقی بسوزه!
ابولفضل زروئی نصرآباد
هشت سال گذشت!
حسن شاه‌رجب
محمود جان کجایی؟
مسعود مرعشی/ علی هدیه‌لو

بایگانی  
نشستن با کتاب
برای غربت فتح
میان اشک و لبخند
10جلد برگزیده‌ی 2008

بایگانی  
و اینک آخر الزمان...
سمیه کاووسی
مبادا خون سیاوش بر زمین بریزد
مرجان فولادوند
بوی پیراهن یوسف
حسین شرفخانلو

       


پیشنهاد شما
پشت جلد
فهرست
فرم عضویت در خبرنامه‌ی کتاب
درب منزل تحویل بگیرید!
اولین فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک
اینجا متعلق به شماست
پیوندها
رادیو پنج روز
تحریم تجاری اسرائیل
یاری سالمندان برای زندگی کردن
انجمن حمایت از قربانیان سلاح‌های شیمیایی
درباره‌ی کتاب‌نیوز
روی جلد | پیشنهاد ما | نقد و نظر | بازارچه | کتابخانه | نقطه سر خط | پیشنهاد شما | دیگران | شناسنامه
کلیه حقوق متعلق است به موسسه « میراث اهل قلم » . باز نشر مطالب با ذکر « کتاب نیوز » بلامانع است.
طراحی سایت، هاست(هاستینگ)، ثبت دامنه - رادکام