کتاب نیوز  شناسنامه

نقد فرهنگی ‌قدرت / رضا امیرخانی

درباره‌ی سیدمهدی شجاعی و "نیستان"ی که نیست.


دل‌مان می‌خواهد نیستانِ سیدمهدی شجاعی را نوستالژیک‌تر ببینیم و در ذهن، نویسنده‌ی پیش‌کسوتی را ببینیم که نگینی است در میان حلقه‌ای از نویسندگان جوان و هفته‌ای یکی دو روز اصول نویسندگی را به ایشان شرح می‌دهد و مریدان، در پایانِ جلسه، دست مراد را می‌بوسند و نصایحش را آویزه‌ی گوش می‌کنند و چنان‌که افتد و دانی متون را برای تصحیح، هفته‌ی آتی، می‌دهند خدمت استاد و...




شاید خوشایندتر باشد این‌گونه نوشتن برای امروزیان... اما، کذب محض است چنین تصویری از نیستان... تصویر بالا هیچ فضلی به فضائل سید نمی‌افزاید. سیدمهدی شجاعی، نویسنده‌ای است مخاطب محور، نه مریدپرور... در صنفِ ما کسی پی مرید می‌گردد که مخاطب نداشته باشد.

پایان کارم را در نیستان، نیک به خاطر دارم؛ نوشتن در شماره‌ی پایانی. شروع کار را درست به خاطر ندارم. یادم هست مجموعه‎ داستانی داشتم به اسمِ «ناصر ارمنی» که قرار بود انتشاراتی آن را منتشر کند و ارشاد آن زمان، جمله‌ای را نپسندیده بود... جوان بودیم و جاهل. به عشق همان یک جمله، کتاب را منتشر نکردیم و همان‌گونه شکسته بسته، سپردیمش به منشی مجله که اگر به کار آمد، در نیستان کار کنید... بعدتر با جنابِ شجاعی تماسی داشتم و ایشان محبت فرمودند و از کار تعریف کردند و داستان‌های کم‌حجم‌ترش کار شد در نیستان. داستان‌ها که تمام شد، شاید یکی - دو داستان و مقاله هم، اضافه، داده باشم به نیستان. شاید یکی-دو باری هم جسته ‎گریخته خدمت ایشان رسیده باشم در این مدت و همین...

این دأب یک آدم فرهنگی جا افتاده است با منِ تازه کار. به‎درستی و شیرینی. نه بیشتر و نه کمتر.
نیستان، نشریه‌ای سیاسی نبود. فرهنگ را بالاتر می‌دید از سیاست و کار سیدمهدی شجاعی در آن نشریه، نقدِ فرهنگی قدرت بود... همان وظیفه‌ی اولیه‌ی آدم فرهنگی. سیاست‌زدگان؛ آن روز نشریه را راست می‌دیدند و مثلا امروز از نامه‌ی پیش از انتخابات دهم وی گلایه می‌کنند و آن را چرخشی سیاسی می‌بینند... حال آن که دأب سید، در این نامه هم، همان دأب وی در زمان سردبیری نیستان بود؛ نقدِ فرهنگی قدرت.

بگذریم... بگذار کمی هم نامربوط بگوییم. سه سفر، در طی 10 سال، در اردوگاه‌های صبرا و شتیلا و برج‌البراجنه گشته‌ام تا از جنایت رژیم اشغالگر قدس در کشتار آوارگان فلسطینی، مقاله‌ای در بیاورم. مستندات زیادی دارم امروز. شگفت‌ترینِ مستندات، که بعدتر در بسیاری از فجایع انسانی نظایرش را دیده‌ام، این جمله است:
آن‌ها که در فاجعه‌ی کشتار آوارگان بی‌دفاع، تیر خلاص می‌زدند، به زبان عبری با هم صحبت نمی‌کردند؛ زبان‌شان عربی بود. یعنی عاقبت، عامل، عرب بود. فالانژ بود، مزدور اسراییل بود، فرمانده‌اش کنار نیروی ساحلی اسراییل ایستاده بود، پشت سرش و در دفاع از او، گاردِ اسراییلی صف کشیده بود... اما عاملِ نهایی، هم‌زبان بود با کشتگان.

بریده‌های جراید و مورخان آینده و تحلیل‌گرانِ سیاسی، عاقبت خواهند نوشت، که عزیزترین نویسنده‌ی انقلاب اسلامی، برای نوشته‌ای در دفاع از حقانیت انقلاب اسلامی، به شکایت مسئولان انقلاب اسلامی و قضاوت قاضیان انقلاب اسلامی، دادگاهی شد و... شد آن چه شد.

اما بگذار سربسته بگویم؛ سیدمهدی شجاعی را بولتن‌سازانی گرفتار کردند که با صنفِ ما هم زبان بودند. همان‌ها که مرید داشتند، نه مخاطب، شاگرد داشتند، نه خواننده... باشد که این شکایتِ سربسته به حضرت باری رسد، من شر حاسد اذا حسد...

پنجره

۱۳۸۹/۰۲/۲۲
 مطالب مرتبط 
ترجمه رمان «من او» در اندونزی عرضه می‌شود
جانستان کابلستان: ایستگاه ششم
قیدار امیرخانی به چاپ چهارم رسید
تجربه‌ای شبیه به «منِ او»/ میثم امیری
رضا امیرخانی با "قیدار" رسید
"قیدار" امیرخانی با مرسدس کوپه می‌رسد
آیا ممیز ارشاد با حذفیاتش محشور می‌شود؟
چاپ اول "جانستان کابلستان" در نمایشگاه
ده فرمان از آداب نوشتن / رضا امیرخانی
پیشنهاد امیرخانی: خاطرات شازده حمام
آخرین تیر ترکش خداوند.../ در رثای آیت‌الله گلپایگانی
کُردها و تمدن آینده‌ی شرق / رضا امیرخانی
شنبه 13 شهریور: گپ و گفت با امیرخانی
چاپ سوم "نفحات نفت" در کمتر از دو ماه
فضای هیجانی یا نقد عقلانی؟ / رضا امیرخانی
وضعیت خوراک مردم، اسف‌بارتر از کتاب است
آیا دولت تا نفت دارد،خطری تهدیدش نمی‌کند؟!
سفرنامه‌ی "جانستان کابلستان" امیرخانی
"نفحات نفت" امیرخانی در افق رویت شد
سکه‌هایی که امیرخانی را نگرفت
چاپ سی‌ام "من او" با جلد سخت
"ارمیا" برای بیستمین‌بار منتشر می‌شود
وقتی فوتبال نفتی می‌شود / رضا امیرخانی
رضا امیرخانی: دولت عمیقاً غیرفرهنگی است
رمان "با ادب" نداشتیم / زهیر توکلی
"ارمیا" برای اردو زبان‌ها ترجمه شد
کتاب‌هایی که می‌خوانم / رضا امیرخانی
نشانه‌های بی‌خویشاوند/ ندا کاووسی‌فر
رونمایی از 7اثر جدید در غرفه‌ی نیستان
رضا امیرخانی در غرفه‌ی نشر معارف
"سرلوحه‌ها"ی امیرخانی منتشر شد
کتاب هم یک "کالا"ست / رضا امیرخانی
ماهنامه‌ی راه در پله‌ی سی و نهم
نویسنده‌ای که "کمی" شیطان است/رضا امیرخانی
وقتی یک کمدین؛ رمان نمی‌نویسد
نسخه نمی‌دهم؛ دغدغه می‌سازم / رضا امیرخانی
نفحات نفت امیرخانی در راه است
رمان با طعم باقلا
واکنش سریع! به بیکاری امیرخانی
ممیزی کتاب در محاق / مریم مهتدی
"ارمیا" ویزای ترکیه را گرفت
"بیوتن" به مشهد مشرف شد
در باب یک تفاوت/ رضا امیرخانی
با بیوتن در سفر به گرای 270 درجه
داستان ‌‌ننویسی! را دوست دارم
"من او" و "شطرنج با ماشین قیامت" برای عرب‌ها
نشست خودمانی "امیرخانی" و خوانندگان بی‌وتن
این چند تن در مصاف با یک بیوتن
بیوتن تجربه‌ی هندسه‌ی نااقلیدسی است!
نقد‌ "بیوتن" ادامه دارد

هم اندیشی
ارسال صفحه به دوستان
چاپ

ادبیاتتاریخ و سیاستدین و فلسفهعلوم انسانیهنرمرجع

بایگانی  
گزارشی از بازار نشر 2015
سال 2015 پر از حرف‌های پوچ و کلمات توخالی بود اما کتاب‌های حقیقی و داستانی خوب، صادق و حتی قدرتمند توانستند به موفقیت برسند. خود صنعت کتاب هم شاهد یک پیروزی بود چون تعداد کتاب‌های فیزیکی فروخته شده از کتاب‌های الکترونیکی کیندل بالاتر بود. بعد از 10 سال سکوت، کازوئو ایشیگورو بازگشت و خوانندگانش را با کتاب تمثیل‌مانند «غول دفن‌شده» که در آن اژدها و شوالیه‌های شاه آرتور هم بودند، به دو دسته موافق و مخالف تقسیم کرد و بعد از 14 سال دوری، میلان کوندرا در قالب سایه‌ای از خود قبلی و پرطراوتش برگشت.
۱۳۹۴/۱۱/۱۹
اقتصاد مردم فقیر
"اقتصاد فقیر" گزارش دو اقتصاددان ممتاز دانشگاه ام‌آی‌تی است که بیش از پانزده سال است در روستاهای دور افتاده هند، بنگلادش، مراکش و دیگر مناطق آفریقا به سر می‌برند و تلاش می‌کنند تا معماهای زیاد اقتصاد توسعه را روشن کنند. مصرف، پس‌انداز، سرمایه‌گذاری، تنظیم خانواده، بیمه و ریسک‌پذیری، الگوی تعیین شغل، بهداشت، و ده‌ها مساله دیگر، موضوعاتی هستند که این دو در رابطه با فقرا دنبال کرده‌اند. این پیگیری مجدانه و سخت نتایج شگرفی به دنبال داشته و تحلیل‌های ظریف و نوینی به دست داده است.
۱۳۹۴/۰۹/۰۳
از توقیت ولایت تا نصیحت امام مسلمین
آیت‌الله محمد یزدی در مصاحبه ای که در مجله حکومت اسلامی (ارگان مجلس خبرگان) نیز چاپ شده، در پاسخ به پرسشی در مورد نظارت بر رهبری می‌گوید که هرجا در قانون اساسی مسئله نظارت مطرح شده است، نظارت استصوابی است و این مسئله در مورد نظارت بر رهبری نیز صدق می‌کند.
۱۳۹۴/۱۱/۲۵

بایگانی
رادیو اربعین اول آبان شنیدنی می‌شود
فیلم‌‏های ایام محرم با من و زیبا تا مختارنامه
حضور یک مادر شهید در نماهنگ «چای روضه»
تولید «اشعار عاشورایی» با صدای گویندگان رادیو
کارگردان «سردار» دلایل اجرای نمایش را در حضور فرزندان شهیدان گفت
پخش خطبه‌های نماز جمعه مقام معظم رهبری در محرم 59
دستِ غم بر کمرش رفت ولی قولش نه!
رسانه ملی سیاهپوش شد
حجت الاسلام پناهیان:بسیج در عرصه سینما ورود کند
«پروازی در آرامش» آینه اقتدار یک ارتش
افشای راز مرگ چند زن در تئاتر «خواب زمستانی»
جمشید مشایخی را می‌توان جهان پهلوان سینما دانست
بهرام زند مدیر دوبلاژ «نبرد خلیج فارس 2» شد
«کربلا جغرافیای یک تاریخ» محرم اکران می‌شود
برگزیدگان نخستین جشنواره «چهل چراغ» معرفی شدند
بزرگداشت مرشد میرزاعلی در جشنواره پرده‌خوانی «غدیر»

بایگانی  
لک لکها
فیروز زنوزی جلالی
بانوی خانه که نباشد!
سید علی موسوی
از دفترچه‎ی خاطرات یک دوشیزه
چخوف/ رضا آذرخشی، هوشنگ رادپور
ساعت تولد بچه‌ی سیزدهم
راد والاس / ملیسا وفایی کیا
حمام
سید علی موسوی
اژدهای پنجاه و یکم
هی وودبرون
سه فصل از سقای آب و ادب
سید مهدی شجاعی

بایگانی  
بیایید از عشق صحبت کنیم
قیصر امین‌پور
آخرین سوت قطار
حامد امامیه
فوجی از پر و خاکستر پرستوها
افشین علاء
نبوت به دو تا معجزه آوردن نیست!
کاظم بهمنی
چشم تو غزل عامیانه خوبی‎ست
حسن صادقی پناه

بایگانی  
کتاب مورد علاقه روحانی، هاشمی، احمدی نژاد و...
پدرام ابراهیمی
ایشالا پیر عاشقی بسوزه!
ابولفضل زروئی نصرآباد
هشت سال گذشت!
حسن شاه‌رجب
محمود جان کجایی؟
مسعود مرعشی/ علی هدیه‌لو

بایگانی  
نشستن با کتاب
برای غربت فتح
میان اشک و لبخند
10جلد برگزیده‌ی 2008

بایگانی  
و اینک آخر الزمان...
سمیه کاووسی
مبادا خون سیاوش بر زمین بریزد
مرجان فولادوند
بوی پیراهن یوسف
حسین شرفخانلو

       


پیشنهاد شما
پشت جلد
فهرست
فرم عضویت در خبرنامه‌ی کتاب
درب منزل تحویل بگیرید!
اولین فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک
اینجا متعلق به شماست
پیوندها
رادیو پنج روز
تحریم تجاری اسرائیل
یاری سالمندان برای زندگی کردن
انجمن حمایت از قربانیان سلاح‌های شیمیایی
درباره‌ی کتاب‌نیوز
روی جلد | پیشنهاد ما | نقد و نظر | بازارچه | کتابخانه | نقطه سر خط | پیشنهاد شما | دیگران | شناسنامه
کلیه حقوق متعلق است به موسسه « میراث اهل قلم » . باز نشر مطالب با ذکر « کتاب نیوز » بلامانع است.
طراحی سایت، هاست(هاستینگ)، ثبت دامنه - رادکام